تاریخ پیدایش مذهب شیعه در ایران

تغییر مذهب ایرانیان از تسنن به تشیع بصورت رسمی و فراگیر در طی سده های ۱۶تا ۱۸میلادی در زمان حکمرانی سلسله صفویه به طور گسترده به وقوع پیوست و ایران را به مرکز تشیع در جهان تبدیل کرد.همچنین این اتفاق باعث این شد که شاخه شیعه دوازده امامی بر شاخه های زیدی و اسماعیلی که پیش از این درصد زیادی از شیعیان ایران از آن شاخه ها بودند چیره شود.صفویه در ابتدا غالبا سنی مذهب بودند؛ولی حامیان اصلی آ نها قبایل ترکمن آناتولی(قزلباش ها)بودند که شکلی عامیانه از شیعه را اجرا می کردند.این شکل تشیع با شیعه دوازده امامی اصلی چندان اشتراکی نداشت؛زیرا از منطقه ای مرزی که اعتقادات باستانی با مولفه های عرفانی و آخرالزمانی آمیخته شده بود سرچشمه می گرفت.این روند در زمان شیخ جنید(متوفی ۱۴۶۰)خشونت بار و نظامی شد و نوعی افراطی و التقاطی از اسلام شیعی به وجود آمد که مولفه های دشمنی مانند اعتقاد به تناسخ و مهدویت افراد مختلف در آن بود.حمدالله مستوفی در نزهت القلوب می نویسد که جمعیت سنی در شهرهای بزرگ ایران غالب بوده و شیعه دوازده امامی در مناطقی مانند گیلان،مازندران،ری،ورامین،قم،کاشان،خوزستان و سبزوار در خراسان متمرکز بوده است.در دوران تیموریان و به ویژه در زمان آق قویونلوهای سنی مذهب،شیعه در میان دهقانان مناطق مختلف ایران وجود داشته است.در شهرهای بزرگ،برخی خانواده های اشرافی و فرهیخته شیعه بودند و مناصب اداری مهمی داشتند.به گفته مستوفی مکتب سنی شافعی تقریبا در همه جا،چه در مناطق سنی و چه مناطق شیعه،غلبه داشت.

کلیدواژه ها:

:شیعه ، تسنن ، ایران ، مذهب ، دین اسلام ، صفویه ، پیامبر(ص) ، حکومت ، شیعه امامیه