کاربست ابزارهای هوش مصنوعی در کشف استعداد و برنامه ریزی مسیر شغلی دانش آموزان

اربست ابزارهای هوش مصنوعی در کشف استعداد و برنامه ریزی مسیر شغلی دانش آموزان، به عنوان یکی از موضوعات نوظهور در حوزه مشاوره تحصیلی و شغلی، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. دانش آموزان در انتخاب مسیر شغلی خود با چالش های متعددی از جمله عدم آگاهی کافی از استعدادها و توانمندی هایشان، اطلاعات ناقص از بازار کار و الزامات مشاغل مختلف، و همچنین اضطراب ناشی از تصمیم گیری های سرنوشت ساز مواجه هستند. روش های سنتی مشاوره شغلی به دلیل محدودیت در دسترسی به مشاوران متخصص، ذهنی بودن ارزیابی ها و عدم مقیاس پذیری، نمی توانند پاسخگوی نیازهای متنوع و روزافزون دانش آموزان در عصر دیجیتال باشند. این پژوهش با هدف بررسی نظاممند کاربست ابزارهای هوش مصنوعی در فرایند کشف استعداد و برنامه ریزی مسیر شغلی دانش آموزان انجام شده است. روش این مطالعه به صورت مروری نظامند و با جستجو در پایگاه های معتبر علمی شامل IEEE Xplore، ScienceDirect و Scopus و همچنین بررسی گزارش های اجرایی از سامانه های عملیاتی انجام شد. مقالات مرتبط با کاربرد هوش مصنوعی در راهنمایی شغلی و کشف استعداد دانش آموزان در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۶ شناسایی و تحلیل شدند و معیار ورود به مطالعه، ارائه یافته های کمی در زمینه اثربخشی سامانه های هوش مصنوعی در مشاوره شغلی بود. یافته های این پژوهش نشان می دهد که سامانه های هوش مصنوعی مبتنی بر تحلیل چندبعدی مهارت ها، علایق و ویژگی های شخصیتی دانش آموزان، دقت بالایی در ارائه توصیه های شغلی شخصی سازی شده دارند و دقت این توصیه ها تا ۹۲.۴ درصد گزارش شده است. همچنین استفاده از این سامانه ها با کاهش ۲۶.۷ درصدی اضطراب مسیر شغلی دانش آموزان همراه بوده و آگاهی آنان از مشاغل موجود و مهارت های تصمیم گیری را به طور معناداری افزایش داده است. مدل های ترکیبی شامل نقشه برداری مهارت، منتورینگ تطبیقی و تحلیل لحظه ای بازار کار، کارآمدترین رویکردها در این حوزه شناسایی شدند. نتیجه گیری نهایی این است که ابزارهای هوش مصنوعی با ارائه تحلیل شخصی سازی شده از استعدادها و مهارت ها، تطبیق هوشمند با نیازهای لحظه ای بازار کار و کاهش چشمگیر اضطراب تصمیم گیری، نقش موثری در توانمندسازی دانش آموزان برای برنامه ریزی مسیر شغلی دارند و پیشنهاد می شود مدارس و مراکز آموزشی، این سامانه ها را در کنار مشاوره انسانی به کار گیرند و زیرساخت های آموزشی لازم برای استفاده دانش آموزان از این ابزارها را فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، کشف استعداد ، برنامه ریزی شغلی ، دانش آموزان ، مشاوره تحصیلی ،