درس پژوهی :اثربخشی تدریس پژوهی بر ارتقای مهارت «نه گفتن» و جرات مندی در دانش آموزان دوره متوسطه اول (مطالعه موردی: درس تفکر و سبک زندگی)

پژوهش حاضر با هدف تبیین اثربخشی رویکرد درس پژوهی در ارتقای مهارت «نه گفتن» قاطعانه و محترمانه، به مثابه یکی از مولفه های بنیادین جرات مندی، در میان دانش آموزان پایه هفتم انجام شده است. این پژوهش با بهره گیری از رویکرد پژوهش عمل محور و در قالب چرخه درس پژوهی (طراحی، اجرا، بازاندیشی و بازطراحی) بر روی نمونه ای متشکل از ۱۵ دانش آموز دختر دبیرستان حکمت شهرستان سرایان، در چارچوب درس تفکر و سبک زندگی، به اجرا درآمد. گردآوری داده ها با استفاده از ابزارهای متنوعی شامل فرم های مشاهده تخصصی، یادداشت برداری میدانی از رویدادهای کلاسی، ضبط تصویری، مصاحبه نیمه ساختاریافته با دانش آموزان و سنجش عملکردی پیش آزمون و پس آزمون صورت گرفت. یافته های حاصل از اجرای گام نخست (تدریس اولیه) نشان داد که با وجود انتقال نسبی مفاهیم شناختی، دانش آموزان در بعد اجرای عملی مهارت، به دلیل سرعت بالای ارائه محتوا و ابهام در گام های اجرایی، با ضعف مواجه بودند. در پی فرایند بازاندیشی گروهی و اعمال اصلاحاتی نظیر تغییر ورودی درس به شیوه غیرمستقیم، بازی وارسازی فعالیت های آموزشی (از طریق بازی برکه تصمیم ها و بازی دیجیتال مبتنی بر HTML) و آموزش گام به گام مولفه های لحن کلامی و زبان بدن، تدریس دوم طراحی و اجرا شد. نتایج تحلیل مقایسه ای حاکی از ارتقای معنادار میزان آگاهی و تسلط مهارتی دانش آموزان از ۸۲ درصد در پیش آزمون به ۹۵ درصد در پس آزمون بود. یافته های این پژوهش موید آن است که به کارگیری رویکرد درس پژوهی، در تلفیق با ساختارهای بازی محور و شبیه سازی موقعیت های واقعی، نقشی کلیدی در درونی سازی مهارت های ارتباطی و تقویت جرات مندی دانش آموزان ایفا می کند و می تواند به عنوان الگویی کارآمد برای بازطراحی تدریس مهارت های زندگی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

درس پژوهی ، مهارت نه گفتن ، جرات مندی ، تفکر و سبک زندگی ، یادگیری بازی محور.