نقش میانجی معاون فناوری مدارس در توسعه شایستگی دیجیتال معلمان

این پژوهش با رویکرد توصیفی - تحلیلی به واکاوی نقش میانجی معاون فناوری مدارس در توسعه شایستگی دیجیتال معلمان می پردازد. در عصر حاضر که تحول دیجیتال و گسترش هوش مصنوعی در آموزش، نقش معلمان را از انتقال دهنده دانش به تسهیل گر یادگیری و تحلیل گر داده های آموزشی تغییر داده است، اتکای صرف به روش های سنتی توسعه حرفه ای که مبتنی بر کارگاه های یک روزه و آموزش های سطحی است، دیگر نمی تواند به ارتقای پایدار شایستگی دیجیتال معلمان منجر شود . شایستگی دیجیتال معلمان به عنوان یک مفهوم چندبعدی، شامل دانش، مهارت و نگرش لازم برای استفاده موثر و مسئولانه از فناوری در آموزش است . با این حال، سطح شایستگی دیجیتال معلمان در اغلب مطالعات در حد متوسط ارزیابی شده و ضعف هایی به ویژه در ابعاد «توانمندسازی یادگیرنده» و «مشارکت حرفه ای» مشاهده می شود. در این میان، معاون فناوری مدارس به عنوان پلی میان سیاست های کلان آموزشی و عمل کلاسی، با ایفای نقش های چندگانه ای نظیر «رهبر یادگیری فناورانه»، «طراح سیاست های دیجیتال مدرسه»، «تسهیل گر نوآوری آموزشی»، «مدیر داده های یادگیری» و «ایجاد فرهنگ پذیرش فناوری»، می تواند شکاف میان خط مشی های بالادستی و اجرای عملی در کلاس را پر کند. معاون فناوری با فراهم آوردن بازخورد مستمر به معلمان، طراحی برنامه های توانمندسازی هدفمند، تامین منابع و زیرساخت های لازم، ایجاد انگیزه های درونی و بیرونی برای یادگیری، و تسهیل یادگیری غیررسمی معلمان از طریق شبکه های همکاری، به طور موثری به ارتقای شایستگی دیجیتال معلمان کمک می کند. تحلیل یافته ها حاکی از آن است که عوامل موثر بر شایستگی دیجیتال معلمان در دو دسته فردی (نظیر خودکارآمدی، نگرش نسبت به فناوری و تجربه حرفه ای) و سازمانی (نظیر زیرساخت ها، سیاست گذاری و حمایت مدیران) قابل دسته بندی هستند و نقش معاون فناوری به عنوان عاملی کلیدی در سطح سازمانی، با فراهم آوردن حمایت های ساختاری و فرهنگی، به طور قابل توجهی بر هر دو دسته عوامل تاثیر می گذارد. با این حال، پژوهش ها نشان می دهد که در بسیاری از مدارس، پست معاون فناوری با حجم بالای وظایف اداری و نگهداری تجهیزات مواجه است و فرصت کافی برای ایفای نقش های راهبردی و آموزشی را ندارد که این وضعیت، ضرورت بازنگری در شرح وظایف و تخصیص نیروی کمکی برای امور فنی را آشکار می سازد. نتایج بر این واقعیت تاکید دارد که کیفیت آموزش در قرن بیست و یکم، مستقیما با توانایی نظام آموزشی در توسعه شایستگی دیجیتال معلمان از طریق نقش آفرینی موثر معاونان فناوری گره خورده است و هرگونه غفلت از این نقش آفرینی، به تداوم شکاف میان سیاست های فناورانه و اجرای عملی در کلاس های درس و ناتوانی در پاسخگویی به نیازهای نسل دیجیتال خواهد انجامید.

کلیدواژه ها:

معاون فناوری ، شایستگی دیجیتال ، توسعه حرفه ای معلمان ، رهبری دیجیتال ، تحول آموزشی.