اقدام پژوهی :چگونه توانستم رفتارهای نافرمانی و مخالفت ورزی نفس دانش آموز پایه سوم ابتدایی را کاهش دهم؟

رفتارهای نافرمانی و مخالفت ورزی از جمله مشکلات رفتاری شایع در دوره ابتدایی هستند که می توانند بر فرایند یادگیری، روابط اجتماعی، مدیریت کلاس و رشد هیجانی دانش آموزان تاثیر منفی بگذارند. هدف از این اقدام پژوهی، کاهش رفتارهای نافرمانی و مخالفت ورزی یک دانش آموز دختر پایه سوم ابتدایی و ارتقای سازگاری رفتاری و اجتماعی وی در محیط کلاس بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و به شیوه اقدام پژوهی در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ در یکی از مدارس ابتدایی شهر بسطام انجام شد.برای شناسایی دقیق ابعاد مسئله، داده ها از طریق مشاهده مستقیم رفتارهای دانش آموز، ثبت وقایع روزانه، مصاحبه با مادر، گفت وگو با مدیر و همکاران، بررسی پرونده تحصیلی و مطالعه منابع علمی گردآوری و تحلیل شد. یافته های اولیه نشان داد که رفتارهای نافرمانی دانش آموز تحت تاثیر عواملی مانند ضعف در کنترل هیجان، نیاز به جلب توجه، تحمل پایین در برابر ناکامی، کاهش انگیزه و ضعف در برخی مهارت های ارتباطی قرار دارد.بر اساس نتایج حاصل از تجزیه وتحلیل اطلاعات، برنامه ای چهار هفته ای مبتنی بر راهکارهای آموزشی، تربیتی و روان شناختی طراحی و اجرا شد. مهم ترین راهکارهای به کاررفته شامل ایجاد رابطه عاطفی موثر، تقویت مثبت و اقتصاد ژتونی، واگذاری مسئولیت، آموزش مهارت های کنترل هیجان و حل مسئله، داستان درمانی، ایفای نقش، بازی های آموزشی هدفمند، فعالیت های خودارزیابی، تقویت مشارکت در فعالیت های گروهی و برقراری ارتباط مستمر با خانواده بود. روند اجرای برنامه به صورت روزانه پایش و بر اساس بازخوردهای دریافتی، در صورت نیاز اصلاح شد.نتایج اقدام پژوهی نشان داد که اجرای برنامه مداخله ای موجب کاهش چشمگیر رفتارهای نافرمانی و مخالفت ورزی، افزایش همکاری با معلم، بهبود رعایت قوانین کلاس، تقویت مسئولیت پذیری، کنترل بهتر هیجان، افزایش مشارکت در فعالیت های آموزشی و بهبود روابط دانش آموز با همسالان شد. یافته های این پژوهش بیانگر آن است که طراحی و اجرای مداخلات آموزشی متناسب با ویژگی های فردی دانش آموز، همراه با مشارکت فعال خانواده و مدرسه، می تواند راهکاری موثر برای اصلاح رفتارهای مخالفت ورزانه و ارتقای کیفیت تعاملات آموزشی در دوره ابتدایی باشد.

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، نافرمانی ، مخالفت ورزی ، دانش آموز دختر ، پایه سوم ابتدایی ، مدیریت رفتار ، کنترل هیجان.