اقدام پژوهی :چگونه توانستم با تقویت هوش هیجانی در پایه پنجم به بررسی تاثیر آموزش مهارت های هیجانی (کنترل خشم،همدلی،خودآگاهی ) به کاهش تعارضات دانش آموزان برسم

هدف از این پژوهش، بررسی تاثیر آموزش مهارت های هیجانی شامل کنترل خشم، همدلی و خودآگاهی بر کاهش تعارضات بین فردی دانش آموزان پایه پنجم ابتدایی بوده است. در ابتدای سال تحصیلی، مشاهدات عینی در کلاس درس و زنگ های تفریح نشان دهنده بروز مکرر مشاجرات کلامی، رفتارهای پرخاشگرانه و ناتوانی دانش آموزان در مدیریت هیجانات منفی بود که جو روانی کلاس را تحت تاثیر قرار داده بود. با استفاده از روش اقدام پژوهی، ابتدا با انجام مصاحبه و بررسی سوابق رفتاری، وضعیت موجود تحلیل شد. سپس، با طراحی یک برنامه مداخله ای آموزشی، مهارت های هیجانی طی جلسات منظم به دانش آموزان آموزش داده شد. در حوزه خودآگاهی، دانش آموزان آموختند احساسات خود را شناسایی و نام گذاری کنند. در آموزش کنترل خشم، تکنیک های «توقف، تنفس و تفکر» و روش های جایگزین برای بیان هیجان به جای پرخاشگری تمرین شد. همچنین در بخش همدلی، با استفاده از ایفای نقش و تحلیل سناریوهای مختلف، توانایی درک دیدگاه دیگران تقویت گردید. برای ارزیابی میزان اثربخشی این مداخلات، از چک لیست های مشاهده گری رفتار، پرسشنامه های خودسنجی دانش آموزان و گزارش های همتایان در بازه های زمانی مختلف استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که آموزش مستقیم و کاربردی این مهارت ها تاثیر معناداری بر کاهش دفعات تعارضات در کلاس داشته است. نتایج بیانگر آن بود که دانش آموزان پس از کسب این مهارت ها، در موقعیت های تنش زا، به جای واکنش های تکانشی، از راهبردهای کلامی برای حل مسائل بهره می بردند. همچنین، افزایش سطح خودآگاهی باعث شد دانش آموزان پیش از فوران خشم، نسبت به حالات بدنی و روانی خود هوشیارتر شوند و فضای همدلانه تری در روابط میان فردی آن ها شکل گیرد. در نهایت، این اقدام پژوهی نشان داد که ادغام آموزش هوش هیجانی در برنامه درسی پایه پنجم، نه تنها به کاهش تعارضات کمک می کند، بلکه باعث ارتقای تاب آوری اجتماعی، بهبود روابط دوستانه و افزایش سلامت روان در محیط مدرسه می شود. بر اساس یافته ها، پیشنهاد می گردد مربیان و معلمان مقطع ابتدایی، آموزش مهارت های هیجانی را به عنوان یک رکن اساسی در مدیریت کلاس و تربیت اجتماعی دانش آموزان مورد توجه جدی قرار دهند تا بستر مناسب تری برای یادگیری و رشد شخصیتی آنان فراهم آید.

کلیدواژه ها:

هوش هیجانی ، کنترل خشم ، همدلی ، خودآگاهی ، تعارضات دانش آموزان ، پایه پنجم.