بررسی نقش سواد دیجیتال و خودکارآمدی تحصیلی در پذیرش و استفاده موثر دانش آموزان از ابزارهای هوش مصنوعی

گسترش هوش مصنوعی در محیط های آموزشی، فرصت های تازه ای برای دسترسی به اطلاعات، دریافت بازخورد، تمرین، حل مسئله و شخصی سازی فرایند یادگیری ایجاد کرده است. با وجود ظرفیت های گسترده این فناوری، میزان دسترسی به ابزارهای هوش مصنوعی به تنهایی نمی تواند استفاده موثر از آن ها را تضمین کند. دانش آموزان از نظر میزان مهارت در استفاده از فناوری، توانایی ارزیابی اطلاعات و باور نسبت به توانایی های تحصیلی خود با یکدیگر تفاوت دارند. سواد دیجیتال در این پژوهش به عنوان مجموعه ای از توانایی های دانش آموز برای دسترسی، ارزیابی، تحلیل و استفاده مسئولانه از اطلاعات و ابزارهای دیجیتال مورد توجه قرار گرفته است. خودکارآمدی تحصیلی نیز به باور دانش آموز نسبت به توانایی خود برای انجام فعالیت های آموزشی، حل مسائل و غلبه بر دشواری های یادگیری اشاره دارد. برخورداری از این دو ظرفیت می تواند دانش آموز را برای مواجهه آگاهانه تر با فناوری آماده کند و زمینه استفاده هدفمند از ابزارهای هوش مصنوعی را فراهم سازد. دانش آموز دارای مهارت دیجیتال مناسب می تواند پاسخ های تولیدشده را ارزیابی کند و دانش آموز دارای خودکارآمدی بالاتر می تواند فناوری را در کنار تلاش و توانایی شخصی خود قرار دهد. پذیرش فناوری زمانی می تواند به پیامدهای مطلوب آموزشی منجر شود که دانش آموز علاوه بر نگرش مثبت نسبت به فناوری، مهارت و اعتماد لازم برای استفاده از آن را نیز داشته باشد. استفاده موثر از هوش مصنوعی مستلزم توانایی طرح پرسش مناسب، بررسی پاسخ ها، مقایسه اطلاعات، تشخیص خطا و بهره گیری از فناوری در راستای اهداف یادگیری است. در این فرایند، نقش معلم در آموزش شیوه صحیح استفاده از فناوری و ایجاد فرصت برای تفکر انتقادی و یادگیری مستقل اهمیت زیادی دارد.

کلیدواژه ها:

سواد دیجیتال ، خودکارآمدی تحصیلی ، پذیرش ، دانش آموزان ، هوش مصنوعی