نقش تعلیم و تربیت در توسعه شایستگی های حرفه ای، اجتماعی و کارآفرینانه هنرجویان هنرستان ها

تحولات شتابان اقتصادی، اجتماعی، فناورانه و فرهنگی، مفهوم و کارکرد آموزش های فنی و حرفه ای را با تغییرات مهمی مواجه کرده است. در شرایط کنونی، هنرستان نمی تواند صرفا محلی برای انتقال مجموعه ای از مهارت های فنی تلقی شود؛ بلکه باید به محیطی برای شکل گیری شخصیت حرفه ای، اجتماعی و کارآفرینانه هنرجویان تبدیل شود. از این منظر، تعلیم و تربیت در هنرستان ها وظیفه ای فراتر از آموزش یک حرفه دارد و باید زمینه ای فراهم کند تا هنرجو بتواند دانش، مهارت، نگرش و تجربه را در موقعیت های واقعی زندگی و کار به یکدیگر پیوند دهد.پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش تعلیم و تربیت در توسعه شایستگی های حرفه ای، اجتماعی و کارآفرینانه هنرجویان هنرستان ها انجام شده است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی و بررسی منابع علمی و اسناد بالادستی آموزش و پرورش است. در این پژوهش، جایگاه هنرستان در نظام تعلیم و تربیت، مفهوم شایستگی، نقش هنرآموز، اهمیت محیط یادگیری، ارتباط هنرستان با بازار کار و صنعت، مهارت های اجتماعی و ارتباطی، کارآفرینی و ضرورت آموزش مبتنی بر شایستگی بررسی شده است.بررسی منابع نشان می دهد که اسناد تحولی آموزش و پرورش، کسب شایستگی های حرفه ای و مهارتی، روحیه کارآفرینی، مسئولیت پذیری و مشارکت اجتماعی را از عناصر مهم تربیت مطلوب می دانند. برنامه درسی ملی نیز حوزه کار و فناوری را با شایستگی های محوری دنیای کار، شایستگی های پایه فنی، فناوری اطلاعات و ارتباطات و یادگیری مادام العمر فنی و حرفه ای مرتبط کرده و بر تجربه در محیط های واقعی یادگیری تاکید دارد. همچنین پژوهش های منتشرشده درباره آموزش های فنی و حرفه ای نشان می دهند که ارتباط هنرستان با دنیای واقعی کار، مشارکت صنعت در برنامه ریزی آموزشی، یادگیری عملی، آموزش مبتنی بر شایستگی و توجه به مهارت های غیرفنی از الزامات ارتقای کیفیت این آموزش هاست.نتیجه پژوهش نشان می دهد که تعلیم و تربیت در هنرستان ها زمانی می تواند به توسعه شایستگی های حرفه ای، اجتماعی و کارآفرینانه منجر شود که آموزش فنی با تربیت اخلاقی و اجتماعی، فعالیت های پروژه محور، تجربه عملی، حل مسئله، کار گروهی، ارتباط با صنعت، شناخت بازار، فناوری های نوین و فرصت های واقعی تولید و عرضه محصول پیوند بخورد. بنابراین، رویکرد مطلوب برای هنرستان، حرکت از «آموزش حرفه» به سوی «تربیت انسان حرفه ای، مسئول، خلاق و توانمند برای زندگی و کار» است.

کلیدواژه ها:

تعلیم و تربیت ، هنرستان ، هنرجو ، شایستگی حرفه ای ، شایستگی اجتماعی ، کارآفرینی ، آموزش فنی و حرفه ای ، آموزش مبتنی بر شایستگی.