تاثیر آموزش ذهن آگاهی بر بهبود انعطاف پذیری شناختی و کاهش نشخوار فکری در بزرگسالان دارای اضطراب اجتماعی در درده سنی بین ۲۰ تا ۴۰ سال

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش ذهن آگاهی بر بهبود انعطاف پذیری شناختی و کاهش نشخوار فکری در بزرگ سالان دارای اضطراب اجتماعی در بازه سنی ۲۰ تا ۴۰ سال شهر دزفول انجام شد. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه و دوره پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری شامل کلیه بزرگسالان ۲۰ تا ۴۰ ساله مراجعه کننده به مراکز مشاوره و کلینیک های روان شناسی شهر دزفول در سال ۱۴۰۴ بود که با استفاده از پرسشنامه اضطراب اجتماعی (کانور و همکاران، ۲۰۰۰) غربالگری شدند. از میان افراد با نمره اضطراب اجتماعی بالا، ۳۰ نفر به صورت هدفمند انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و گواه (۱۵ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای برنامه آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) را دریافت کرد و گروه گواه در لیست انتظار قرار گرفت. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه انعطاف پذیری شناختی (دنیس و وندروال، ۲۰۱۰) و پرسشنامه نشخوار فکری (نولن-هوکسما و مارو، ۱۹۹۱) بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری و اندازه گیری مکرر تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که آموزش ذهن آگاهی به طور معناداری موجب افزایش انعطاف پذیری شناختی (۰/۰۰۱>P) و کاهش نشخوار فکری (۰/۰۰۱>P) در گروه آزمایش نسبت به گروه گواه شد و این تاثیرات در دوره پیگیری دو ماهه پایدار ماند. به علاوه، اندازه اثر نشان داد که ۶۲ درصد از تغییرات انعطاف پذیری شناختی و ۵۸ درصد از تغییرات نشخوار فکری ناشی از مداخله ذهن آگاهی بوده است. نتیجه گیری می شود که آموزش ذهن آگاهی به عنوان یک مداخله موثر و پایدار می تواند در بهبود انعطاف پذیری شناختی و کاهش نشخوار فکری بزرگسالان دارای اضطراب اجتماعی در شهر دزفول به کار گرفته شود و گنجاندن این برنامه در بسته های درمانی مراکز مشاوره این منطقه توصیه می گردد.

کلیدواژه ها:

ذهن آگاهی ، انعطاف پذیری شناختی ، نشخوار فکری ، اضطراب اجتماعی ، بزرگسالان ، دزفول.