اقدام پژوهی: چگونه توانستم از رونویسی مستقیم پاسخ های هوش مصنوعی توسط دانش آموزان جلوگیری کنم؟

با گسترش روزافزون دسترسی دانش آموزان به ابزارهای هوش مصنوعی مولد نظیر چت بات های زبانی، پدیده ای نوظهور در فضای آموزشی شکل گرفته است: رونویسی مستقیم و بدون تفکر از پاسخ های تولیدشده توسط این ابزارها به جای فرآیند واقعی یادگیری. این اقدام پژوهی با هدف شناسایی ریشه های این پدیده در یک کلاس درس و طراحی و اجرای راهکارهایی عملی برای کاهش آن انجام شده است. روش کار بر پایه چرخه اقدام پژوهی (شناسایی مسئله، گردآوری شواهد نوع اول، تحلیل علل، طراحی و اجرای راه حل، گردآوری شواهد نوع دوم، ارزیابی نتیجه) استوار بود. ابزارهای گردآوری داده شامل بررسی مقایسه ای تکالیف، مصاحبه شفاهی کوتاه، پرسشنامه ناشناس و مشاهده مستقیم کلاسی بود. پنج راهکار اصلی شامل بازطراحی سوالات به صورت شخصی سازی شده، الزام به ارائه فرآیند فکری، ارزیابی شفاهی تکمیلی، انجام بخشی از تکلیف در کلاس بدون دسترسی به اینترنت، و برگزاری جلسه آموزش اخلاق استفاده از هوش مصنوعی، طی یک بازه هشت هفته ای اجرا شد. نتایج نشان داد میزان تکالیف دارای نشانه رونویسی مستقیم از حدود ۶۰ درصد به کمتر از ۱۵ درصد کاهش یافت، توانایی دانش آموزان در توضیح شفاهی محتوای تکلیف خود از ۳۵ درصد به ۸۵ درصد افزایش یافت و نگرش دانش آموزان نسبت به استفاده اخلاقی از هوش مصنوعی بهبود چشمگیری پیدا کرد. یافته های این پژوهش نشان می دهد که مقابله با رونویسی هوش مصنوعی، بیش از آنکه مسئله ای انضباطی باشد، مسئله ای مرتبط با «طراحی آموزشی» و «فرهنگ سازی» است.

کلیدواژه ها:

: اقدام پژوهی ، هوش مصنوعی مولد ، رونویسی تکالیف ، اخلاق فناوری آموزشی ، ارزیابی شفاهی ، شخصی سازی تکلیف ، سواد رسانه ای ، یادگیری فعال