رابطه بین استفاده از فناوری های نظارت دیجیتال توسط مدیران مدارس و اعتماد حرفه ای معلمان

پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه بین استفاده مدیران از فناوری های نظارت دیجیتال و اعتماد حرفه ای معلمان در مدارس استان گلستان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها، توصیفی-پیمایشی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه معلمان شاغل در مدارس دولتی و غیردولتی استان گلستان به تعداد تقریبی ۲۸ هزار نفر بود که از این میان، نمونه ای به حجم ۴۲۰ نفر با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای نسبتی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسش نامه ای ترکیبی مشتمل بر مقیاس محقق ساخته «استفاده از فناوری های نظارت دیجیتال» (شامل سه بعد نوع فناوری، شفافیت ادراک شده و هدف ادراک شده) و مقیاس استاندارد «اعتماد حرفه ای معلمان» تسچانن-موران و هوی (۲۰۰۰) بود که روایی محتوایی آن از طریق پانل متخصصان و پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ (بالاتر از ۸۲/۰ برای تمامی خرده مقیاس ها) تایید گردید. تحلیل داده ها در دو سطح توصیفی و استنباطی با استفاده از نرم افزارهای SPSS و AMOS و از طریق ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون سلسله مراتبی و مدل سازی معادلات ساختاری صورت پذیرفت.یافته های پژوهش نشان داد که رابطه کلی میان استفاده از فناوری های نظارت دیجیتال و اعتماد حرفه ای معلمان، منفی و معنادار، اما با اندازه اثر متوسط است (۰۱/۰ > p،= β ۳۴/۰-). با این حال، تحلیل دقیق تر مولفه ها آشکار ساخت که «هدف ادراک شده از نظارت» (توسعه ای در برابر کنترلی) قوی ترین پیش بینی کننده اعتماد حرفه ای است و به تنهایی ۴۱ درصد از واریانس آن را تبیین می کند. «شفافیت ادراک شده» نیز به عنوان دومین پیش بینی کننده قوی شناسایی شد. در میان انواع فناوری های نظارتی، فناوری های انضباطی (به ویژه دوربین های مداربسته) قوی ترین رابطه منفی و فناوری های آموزشی رابطه مثبت ضعیفی با اعتماد نشان دادند. همچنین، متغیرهای جمعیت شناختی سابقه تدریس و منطقه جغرافیایی، نقش تعدیل گری معناداری در این رابطه ایفا کردند؛ به گونه ای که معلمان با سابقه بالا و معلمان مناطق شهری، آسیب پذیری بیشتری در برابر اثرات منفی نظارت دیجیتال نشان دادند.نتایج این پژوهش تاکید می کند که فناوری های نظارت دیجیتال به خودی خود اعتمادزدا نیستند، بلکه این فلسفه مدیریتی، کیفیت ارتباطی مدیر و بافت فرهنگی مدرسه است که سرنوشت اعتماد را رقم می زند. یافته ها بر ضرورت تدوین پروتکل های شفاف برای استفاده از این فناوری ها، جایگزینی رویکردهای توسعه ای به جای رویکردهای کنترلی، و طراحی برنامه های آموزشی برای مدیران با محوریت «رهبری دیجیتال مبتنی بر اعتماد» دلالت دارد. به کارگیری هوشمندانه و انسان محور فناوری های نظارتی می تواند ضمن حفظ و تقویت سرمایه اجتماعی مدرسه، به بهبود مستمر عملکرد حرفه ای معلمان نیز یاری رساند.

کلیدواژه ها:

: نظارت دیجیتال ، اعتماد حرفه ای ، فناوری های نظارتی ، معلمان ، مدیران مدارس ، استان گلستان.