طراحی الگوی سنجش و پرورش خلاقیت در برنامه درسی مدارس مبتنی بر نظریه حلقه های خلاقیت

مفهوم خلاقیت به عنوان یکی از بنیادی ترین توانایی های انسان، نقشی حیاتی در پیشرفت تمدن بشری ایفا کرده است و امروزه به عنوان یک شایستگی کلیدی در نظام های آموزشی مورد توجه قرار گرفته است. با این وجود، برنامه های درسی مدارس در ایران عموما بر حفظ و بازتولید اطلاعات تاکید دارند و از پرورش مهارت های تفکر خلاق غافل مانده اند. این پژوهش با هدف طراحی الگوی سنجش و پرورش خلاقیت در برنامه درسی مدارس، مبتنی بر نظریه حلقه های خلاقیت انجام شده است. رویکرد پژوهش از نوع کیفی و با روش نظریه داده بنیاد انجام شده و جامعه آماری پژوهش را متخصصان حوزه برنامه ریزی درسی، روان شناسی تربیتی و آموزش خلاقیت تشکیل داده اند. نمونه گیری به صورت هدفمند از نوع گلوله برفی انجام شده و داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۲ نفر از خبرگان گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که الگوی مذکور شامل چهار عنصر اصلی «شناسایی و سنجش خلاقیت»، «طراحی محیط یادگیری خلاق»، «اجرای فرآیندهای پرورش خلاقیت» و «ارزشیابی مستمر» است. همچنین، نتایج نشان داد که حلقه های خلاقیت به عنوان چارچوبی نظری، می تواند مبنایی برای تدوین راهبردهای عملیاتی در کلاس های درس فراهم آورد. مهم ترین مولفه های این الگو شامل تفکر واگرا، مسئله گشایی خلاقانه، تخیل پردازی و تعامل گروهی است. بر اساس نتایج به دست آمده، پیشنهاد می شود که نظام برنامه ریزی درسی کشور با بازنگری در محتوا، روش های تدریس و شیوه های ارزشیابی، زمینه را برای پرورش خلاقیت دانش آموزان فراهم سازد.