خودتنظیمی یادگیری در محیط های یادگیری دیجیتال: مرور نظام مند پژوهش های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵

خودتنظیمی یادگیری (Self-Regulated Learning: SRL) یکی از مولفه های کلیدی موفقیت تحصیلی در محیط های یادگیری دیجیتال است. پژوهش حاضر با هدف مرور نظام مند و سنتز یافته های پژوهش های یک دهه اخیر، نقش محیط های یادگیری دیجیتال را در ابعاد، مکانیسم های اثر و چالش های خودتنظیمی بررسی کرده است. این پژوهش با استفاده از روش مرور نظام مند و سنتزپژوهی بر پایه پروتکل PRISMA انجام شد. پس از جست وجوی پژوهش های داخلی و بین المللی منتشرشده در سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ (۱۳۹۴ تا ۱۴۰۴)، ۳۶ مقاله شامل ۲۵ مطالعه داخلی و ۱۱ مطالعه بین المللی، بر اساس معیارهای ورود و خروج انتخاب و با روش تحلیل تماتیک و سنتز کیفی توصیفی تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که چارچوب های نظری زیمرمن و پینتریچ بیشترین سهم را در تبیین خودتنظیمی یادگیری داشته اند. همچنین، فناوری های هوش مصنوعی، چت بات ها و سامانه های داده کاوی آموزشی با ارائه بازخورد، شخصی سازی یادگیری و کاهش بار شناختی، بیشترین تاثیر را بر مراحل پیش اندیشی، عملکرد و خودبازتابی داشته اند. افزون بر این، یادگیری سیار و شبکه های اجتماعی به تقویت خودکارآمدی، انگیزش و راهبردهای شناختی کمک می کنند و خودتنظیمی هیجانی نیز در کاهش استرس تحصیلی و اعتیاد به اینترنت نقش میانجی دارد. درنهایت یافته ها نشان می دهد که طراحی هدفمند محیط های یادگیری دیجیتال می تواند فرایندهای خودتنظیمی یادگیری را تقویت کند. با این حال، چالش هایی مانند بار شناختی ناشی از تقسیم توجه و محدودیت برخی فناوری ها در حمایت از ابعاد انگیزشی و هیجانی، ضرورت طراحی داربست های آموزشی و حمایتی یکپارچه را برجسته می سازد.

کلیدواژه ها:

: خودتنظیمی یادگیری ، محیط های یادگیری دیجیتال ، هوش مصنوعی ، خودتنظیمی هیجانی ، داده کاوی آموزشی.