نقش تاب آوری شناختی ، سرسختی روانی و بیزاری از تایید آشکار در پیش بینی علائم اختلال اضطراب اجتماعی دانشجویان

اختلال اضطراب اجتماعی یکی از شایع ترین مشکلات روان شناختی در محیط دانشگاهی محسوب می شود که با ترس از ارزیابی منفی، اجتناب از موقعیت های اجتماعی و در نتیجه افت چشمگیر عملکرد تحصیلی و کیفیت زندگی همراه است. پژوهش توصیفی-همبستگی حاضر با هدف تعیین نقش ترکیبی تاب آوری شناختی، سرسختی روانی و بیزاری از تایید آشکار در پیش بینی نشانه های این اختلال انجام شد. جامعه آماری پژوهش متشکل از ۱۰۰ نفر از دانشجویان مشغول به تحصیل در مقاطع مختلف بود که به شیوه نمونه گیری در دسترس و با استفاده از فراخوان اینترنتی در شبکه های اجتماعی مجازی و گروه های آموزشی دانشگاهی انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه تاب آوری شناختی، مقیاس سرسختی روانی اهواز، مقیاس بیزاری از تایید آشکار و فرم کوتاه پرسشنامه اضطراب اجتماعی (SPIN) بودند که به صورت برخط در اختیار مشارکت کنندگان قرار گرفت. داده های گردآوری شده با بهره گیری از ضرایب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون گام به گام مورد تحلیل آماری قرار گرفتند. یافته ها حاکی از وجود رابطه معکوس و معنادار بین دو متغیر تاب آوری شناختی و سرسختی روانی با علائم اضطراب اجتماعی بود، بدین معنا که افزایش هر یک از این مولفه ها با کاهش نشانه های اضطراب همراه است. در مقابل، رابطه مستقیم و معناداری بین بیزاری از تایید آشکار (نیاز مفرط به پذیرش اجتماعی) و شدت علائم اضطراب اجتماعی مشاهده گردید. همچنین مدل رگرسیونی برازش شده نشان داد که سه متغیر مذکور در مجموع توانایی تبیین ۴۵ درصد از تغییرات واریانس مربوط به اضطراب اجتماعی را دارند. در این مدل، سرسختی روانی به عنوان تاثیرگذارترین و قوی ترین پیش بین کننده شناسایی شد و متغیرهای تاب آوری شناختی و بیزاری از تایید آشکار در رتبه های بعدی اهمیت قرار گرفتند. بر اساس نتایج، می توان استنباط کرد که دانشجویان دارای سطوح بالاتر تاب آوری و سرسختی، در مواجهه با موقعیت های اجتماعی آسیب پذیری کمتری نشان می دهند، درحالی که وابستگی شدید به تایید دیگران، نقش یک عامل خطرآفرین را ایفا می کند. بنابراین طراحی و اجرای بسته های آموزشی و مداخلات روان شناختی با محوریت تقویت سرسختی روانی و بازسازی شناختی پیرامون نیاز به تایید اجتماعی، می تواند به عنوان یک راهکار موثر در جهت پیشگیری اولیه و کاهش علائم اضطراب اجتماعی در جمعیت دانشجویی مورد توجه متخصصان قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

اضطراب اجتماعی ، تاب آوری شناختی ، سرسختی روانی ، بیزاری از تایید آشکار ، دانشجویان.