تاثیر تدریس سوره های قرآن با روش تدبرمحور بر درک مفاهیم الهیاتی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر تدریس سوره های قرآن با روش تدبرمحور بر درک مفاهیم الهیاتی دانش آموزان انجام شده است. روش آموزش قرآن در نظام آموزشی کشور، اغلب بر محوریت قرائت، روخوانی و روانخوانی شکل گرفته و از هدف غایی یعنی تدبر در آیات و درک عمیق معارف الهی فاصله گرفته است. این مسئله زمانی اهمیت دوچندان می یابد که قرآن، کتاب هدایت و انسان سازی، خود بر تدبر در آیاتش تاکیدی ویژه دارد. ازاین رو، پژوهش پیش رو درصدد پاسخ به این پرسش اساسی است که رویکرد تدبرمحور در تدریس سوره های قرآن چه تاثیری بر درک مفاهیم الهیاتی مانند خداشناسی، معاد، نبوت و اهداف آفرینش در دانش آموزان دارد. برای دستیابی به این هدف، از روش تحقیق نیمه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل استفاده شد. جامعه آماری پژوهش را دانش آموزان پسر مقطع متوسطه اول یک منطقه آموزشی تشکیل می دادند که به روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی، دو کلاس به عنوان گروه آزمایش و گروه کنترل انتخاب شدند. گروه آزمایش به مدت یک ترم تحصیلی، آموزش سوره های منتخب قرآن را با روش تدبرمحور دریافت کردند که در آن، دانش آموزان به تحلیل مفاهیم، کشف ارتباطات درونی آیات و کاربست پیام های الهیاتی در زندگی روزمره می پرداختند؛ در حالی که گروه کنترل، آموزش سنتی و مبتنی بر روخوانی و ترجمه سطحی را تجربه کردند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته سنجش درک مفاهیم الهیاتی بود که روایی آن توسط متخصصان علوم تربیتی و الهیات تایید و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ به میزان ۸۷/۰ محاسبه شد. یافته های پژوهش نشان داد که میانگین نمرات درک مفاهیم الهیاتی در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل افزایش معناداری داشته است و دانش آموزانی که با روش تدبرمحور آموزش دیده بودند، توانایی بیشتری در تبیین روابط بین مفاهیم الهیاتی، ارائه مثال های عینی برای آموزه های دینی و بیان کاربردهای عملی این مفاهیم در زندگی نشان دادند. این نتایج حاکی از آن است که روش تدریس تدبرمحور، به دلیل فعال سازی فرآیندهای شناختی بالاتر مانند تحلیل، ترکیب و ارزیابی، می تواند نقش موثری در تعمیق درک مفاهیم الهیاتی ایفا کند و زمینه سازی برای تحقق اهداف غایی آموزش قرآن را فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

تدبر در قرآن ، درک مفاهیم الهیاتی ، روش های تدریس قرآن ، دانش آموزان ، آموزش دینی