تبیین رابطه میان انعطاف پذیری شناختی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان در حل مسائل ریاضی پیچیده

حل مسائل پیچیده ریاضی، یکی از مهم ترین شاخص های یادگیری عمیق و عملکرد تحصیلی دانش آموزان در دوره متوسطه دوم به شمار می آید و تحقق آن، علاوه بر دانش مفهومی، مستلزم بهره گیری از توانایی های شناختی گوناگون است. در این میان، انعطاف پذیری شناختی به عنوان یکی از مولفه های اساسی کارکردهای شناختی، امکان تغییر راهبردهای ذهنی، بازنگری در شیوه تفکر، سازگاری با موقعیت های جدید و انتخاب مناسب ترین مسیر برای حل مسئله را فراهم می سازد. هدف پژوهش حاضر، تبیین رابطه میان انعطاف پذیری شناختی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان در حل مسائل پیچیده ریاضی و بررسی ظرفیت های این مولفه در بهبود فرایند آموزش و یادگیری ریاضیات در مقطع متوسطه دوم است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی با رویکرد مروری است. گردآوری اطلاعات بر پایه مطالعه و تحلیل منابع علمی معتبر فارسی و انگلیسی، شامل کتاب ها، مقالات پژوهشی و اسناد علمی مرتبط انجام شد و داده های به دست آمده با استفاده از تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که انعطاف پذیری شناختی با ارتقای کیفیت استدلال، بهبود انتخاب راهبردهای حل مسئله، افزایش توانایی اصلاح خطاهای ذهنی، انتقال آموخته ها به موقعیت های جدید و شکل گیری یادگیری عمیق ارتباط دارد. همچنین بررسی منابع بیانگر آن است که توجه به مولفه های شناختی در طراحی فعالیت های آموزشی، ارزشیابی فرایندمحور و ایجاد فرصت برای بررسی مسیرهای گوناگون حل مسئله، می تواند زمینه رشد توانایی های تحلیلی دانش آموزان را فراهم سازد. در مجموع، نتایج این پژوهش نشان می دهد که بهره گیری از رویکردهای شناختی در آموزش ریاضی، ظرفیت مناسبی برای ارتقای کیفیت یادگیری، تقویت مهارت حل مسائل پیچیده و بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه دوم فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

: انعطاف پذیری شناختی ، عملکرد تحصیلی ، حل مسائل پیچیده ریاضی ، راهبردهای شناختی ، استدلال ریاضی ، یادگیری عمیق ، آموزش ریاضی.