اقدام پژوهی : چگونه توانستم با استفاده از روش های خلاقانه در کلاس تفکر، تعامل و علاقه دانش آموزان را جایگزین انفعال کنم؟

پژوهش حاضر با عنوان «چگونه توانستم با استفاده از روش های خلاقانه در کلاس تفکر، تعامل و علاقه دانش آموزان را جایگزین انفعال کنم؟» با هدف بهبود مشارکت دانش آموزان و افزایش کیفیت تعاملات آموزشی در کلاس تفکر و سبک زندگی انجام شد. مسئله اصلی پژوهش، کاهش مشارکت کلامی، کم رنگ بودن تعاملات گروهی، محدود بودن انگیزه برای اظهار نظر و مشاهده نشانه های انفعال در بخشی از دانش آموزان بود. این پژوهش به شیوه اقدام پژوهی و بر روی ۳۸ نفر از دانش آموزان دختر دوره متوسطه اول دبیرستان تدبیر ناحیه ۳ کرج اجرا شد. برای گردآوری داده ها از مشاهده مستقیم، مصاحبه با دانش آموزان، همکاران و کادر آموزشی مدرسه، بررسی اسناد و مدارک، پرسشنامه مشارکت تحصیلی و جداول تحلیل شش پرسشی (۶W) استفاده شد. پس از تجزیه و تحلیل اطلاعات، مجموعه ای از راهکارهای خلاقانه شامل برگزاری دادگاه های کلاسی، طراحی موقعیت های فرضی و مسئله محور، گفت وگوهای هدایت شده، فعالیت های گروهی، ایفای نقش و بهره گیری از ظرفیت آموزش مجازی در شبکه شاد به اجرا درآمد. نتایج حاصل از مقایسه شواهد شماره یک و دو نشان داد که میزان مشارکت دانش آموزان در بحث های کلاسی، کیفیت تعاملات گروهی، علاقه مندی به درس، اعتماد به نفس در بیان دیدگاه ها و توانایی استدلال و تحلیل آنان بهبود یافته است. همچنین بازخوردهای دانش آموزان، اولیا، همکاران، مدیر، معاونان و مشاور مدرسه نشان داد که راهکارهای اجرا شده در ایجاد فضای پویا، گفت وگومحور و دانش آموزمحور موثر بوده است. یافته های پژوهش بیانگر آن است که استفاده هدفمند از روش های خلاقانه و مشارکت محور می تواند زمینه رشد تفکر، تعامل و انگیزه یادگیری را در دانش آموزان فراهم کرده و آنان را از نقش منفعل به یادگیرندگانی فعال و اثرگذار تبدیل کند.

کلیدواژه ها:

تفکر و سبک زندگی ، تعامل کلاسی ، مشارکت دانش آموزی ، یادگیری فعال ، روش های خلاقانه تدریس.