مناسبات ایران و عمان در دوره پهلوی دوم با تاکید بر ماجرای شورش ظفار

روابط ایران و عمان در دوره پهلوی دوم یکی از نمونه های مهم مناسبات امنیتی و سیاسی میان کشورهای پیرامون خلیج فارس به شمار می رود. در این میان، شورش ظفار در عمان به عنوان یکی از مهم ترین بحران های منطقه ای دهه ۱۳۵۰، نقش تعیین کننده ای در تحول روابط تهران و مسقط داشت. هدف پژوهش حاضر بررسی مناسبات ایران و عمان در دوره پهلوی دوم با تاکید بر زمینه های شکل گیری شورش ظفار، دلایل حمایت ایران از حکومت سلطان قابوس، ابعاد مداخله نظامی ایران و پیامدهای سیاسی و منطقه ای آن است. پژوهش با رویکرد تاریخی و با استفاده از روش توصیفی تحلیلی انجام شده و داده های مورد نیاز از طریق بررسی منابع و اسناد تاریخی و مطالعات مرتبط با سیاست خارجی ایران و تحولات عمان گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که مداخله ایران در ظفار حاصل مجموعه ای از عوامل سیاسی، امنیتی، ژئوپلیتیکی و منطقه ای بود. اهمیت تنگه هرمز، نگرانی از گسترش ناامنی در جنوب خلیج فارس، تحولات ناشی از خروج بریتانیا از منطقه و تلاش ایران برای ایفای نقش فعال تر در ترتیبات امنیتی خلیج فارس، از عوامل موثر در سیاست تهران نسبت به بحران ظفار بودند. حضور نظامی ایران ضمن افزایش توان حکومت عمان در مقابله با شورشیان، به تقویت موقعیت سلطان قابوس و تثبیت روابط سیاسی و امنیتی میان تهران و مسقط کمک کرد. در مجموع، شورش ظفار نقطه عطفی در مناسبات ایران و عمان بود و موجب شد روابط دو کشور از سطح مناسبات سنتی و دیپلماتیک به همکاری گسترده تر امنیتی، نظامی و منطقه ای ارتقا یابد.

کلیدواژه ها:

ایران ، عمان ، شورش ظفار ، سیاست خارجی