بررسی چالش های ورود هنرجویان فنی وحرفه ای به بازار کار در دوران پس از کرونا: واکاوی مهارت های نرم مورد نیاز برای کارآفرینی که در سیستم آموزشی فعلی کمتر به آن ها پرداخته می شود

تحولات شتابان اقتصادی و دگرگونی های ساختاری بازار کار در دوران پس از همه گیری کرونا، بازتعریف شایستگی های شغلی و فرآیندهای گذار فارغ التحصیلان نظام آموزش فنی وحرفه ای به محیط کارآفرینانه را اجتناب ناپذیر ساخته است. هدف پژوهش حاضر، واکاوی چالش های ورود هنرجویان فنی وحرفه ای به بازار کار و شناسایی شکاف های مهارتی ناظر بر مهارت های نرم کارآفرینانه در برنامه های درسی موجود هنرستان هاست. این پژوهش از حیث هدف کاربردی و از منظر شیوه گردآوری داده ها، توصیفی–پیمایشی با رویکرد آمیخته (کمی–کیفی) است. جامعه آماری بخش کمی شامل کلیه هنرجویان سال آخر و فارغ التحصیلان هنرستان های فنی وحرفه ای استان فارس در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ به تعداد ۱۸۵۰ نفر بود که بر اساس فرمول کوکران، نمونه ای متشکل از ۳۱۸ نفر به شیوه نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. در بخش کیفی نیز با ۱۵ نفر از خبرگان شامل هنرآموزان باسابقه و کارآفرینان صنعتی مصاحبه نیمه ساختاریافته صورت پذیرفت. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته ۵۴ گویه ای مهارت های نرم کارآفرینی بر پایه طیف پنج درجه ای لیکرت بود که روایی صوری، محتوایی و سازه آن تایید و پایایی کل آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ برابر با ۰/۸۹ محاسبه گردید. تحلیل داده ها در بخش کمی با استفاده از آزمون تی تک نمونه ای و تحلیل عاملی تاییدی، و در بخش کیفی از طریق تحلیل مضمون انجام شد. یافته های تفصیلی درون متنی نشان داد که وضعیت برخورداری هنرجویان از شایستگی های نرم شامل هوش هیجانی، حل مسئله خلاق، تاب آوری شغلی، سواد مذاکره، تفکر انتقادی و سواد دیجیتال کارآفرینانه به شکلی معنادار پایین تر از حد متوسط قرار دارد و ساختار فعلی آموزش فنی وحرفه ای تمرکز نامتوازنی بر مهارت های صرفا سخت دارد. بر این اساس، بازطراحی کوریکولوم آموزشی مبتنی بر تلفیق شایستگی های نرم با کارگاه های مهارتی، ایجاد مراکز رشد هنرستانی و توسعه دوره های کارآموزی نوین مبتنی بر شبیه سازی بازار کار واقعی پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

آموزش فنی وحرفه ای ، مهارت های نرم ، کارآفرینی پسا کرونا ، چالش های اشتغال ، بازار کار ، برنامه ریزی درسی.