مقایسه کمال گرایی، احساس تعلق به مدرسه و عاطفه مثبت و منفی در دانش آموزان دختر متوسطه دوم با سلامت معنوی بالا و پایین

سلامت معنوی به عنوان یکی از ارکان اساسی بهزیستی روان شناختی، نقشی تعیین کننده در شکل دهی به نگرش ها و واکنش های هیجانی نوجوانان در محیط های آموزشی دارد. پژوهش حاضر با هدف مقایسه کمال گرایی، احساس تعلق به مدرسه و عاطفه مثبت و منفی در دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم با سطوح مختلف سلامت معنوی (بالا و پایین) به صورت علی-مقایسه ای (پس رویدادی) انجام شد. جامعه آماری این پژوهش، کلیه دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴- ۱۴۰۵ بود که از میان آن ها، ۳۲۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه سلامت معنوی پولوتزین و الیسون (۱۹۸۲)، مقیاس کمال گرایی هیل و همکاران (۲۰۰۴)، پرسشنامه احساس تعلق به مدرسه توسط بری، بتی و وات (۲۰۰۴) و پرسشنامه عواطف مثبت و منفی واتسون (۱۹۸۸) بود. جهت گروه بندی شرکت کنندگان بر اساس سلامت معنوی، از معیار میانگین و انحراف معیار استفاده شد که طی آن دو گروه ۶۵ نفری (در مجموع ۱۳۰ نفر در گروه های حدفاصل بالا و پایین) شناسایی شدند و داده های آن ها با آزمون t مستقل و تحلیل واریانس چندمتغیری(MANOVA) مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها حاکی از آن است که دانش آموزان با سلامت معنوی بالا، به طور معناداری در متغیرهای عاطفه مثبت و احساس تعلق به مدرسه نمرات بالاتری و در متغیرهای کمال گرایی ناسازگارانه و عاطفه منفی نمرات پایین تری را نسبت به گروه سلامت معنوی پایین کسب کردند. نتایج نشان می دهد که سلامت معنوی به عنوان یک عامل محافظتی، از طریق تقویت هیجانات مثبت و پیوند عاطفی با محیط مدرسه، می تواند اثرات مخرب کمال گرایی ناسازگارانه را کاهش دهد. لذا توصیه می شود برنامه های تربیتی و مشاوره ای مدارس با محوریت ارتقای سلامت معنوی تدوین گردند.

کلیدواژه ها:

کمال گرایی ، احساس تعلق به مدرسه ، عاطفه مثبت ، عاطفه منفی ، سلامت معنوی ، دانش آموزان دختر