نقش سواد رسانه ای و تفکر نقادانه در کاهش آسیب های فضای مجازی و ارتقای تاب آوری اجتماعی دانش آموزان دوره اول متوسطه

گسترش روزافزون فناوری های ارتباطی و ورود گسترده نوجوانان به فضای مجازی، در کنار فرصت های بی شمار آموزشی و ارتباطی، چالش ها و آسیب های نوظهوری را در ابعاد روانی، رفتاری و اجتماعی به همراه داشته است. دانش آموزان دوره اول متوسطه به دلیل گذر از مرحله حساس نوجوانی و هویت یابی، بیش از سایر گروه های سنی در معرض مخاطرات فضای مجازی قرار دارند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش آموزش سواد رسانه ای و تقویت مهارتهای تفکر نقادانه در کاهش آسیب های فضای مجازی و ارتقای تاب آوری اجتماعی دانش آموزان انجام شده است. روش پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و با استناد به منابع کتابخانه ای و اسناد معتبر علمی صورت گرفته است. یافته ها نشان می دهد که آموزش فعالانه سواد رسانه ای و تفکر نقادانه موجب تمایز میان پیام های معتبر و مخرب، افزایش آگاهی نسبت به تکنیک های اقناع سازی و کاهش آسیب پذیری دانش آموزان در برابر رفتارهای پرخطر اینترنتی می شود. همچنین، این توانمندی ها توان سازگاری و حل مسئله (تاب آوری اجتماعی) را در مواجهه با پیامد های منفی فضای مجازی ارتقا می دهند. در پایان، راهکارهای عملی اجرایی برای برنامه ریزان درسی و دبیران ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

سواد رسانه ای ، تفکر نقادانه ، آسیب های فضای مجازی ، تاب آوری اجتماعی ، دانش آموزان دوره اول متوسطه