بررسی شیوع و الگوی خشونت در دانش آموزان دختر مقطع ابتدایی شهرستان شاهین دژ

مقدمه: خشونت و رفتارهای پرخاشگرانه در دوران کودکی یکی از چالش های اساسی سلامت روان و سازگاری اجتماعی محسوب می شود که پیامدهای جدی برای رشد فردی و تحصیلی کودکان به همراه دارد. با وجود پژوهش های متعدد در زمینه خشونت پسران، الگوهای خشونت در دختران دوره ابتدایی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. روش کار: پژوهش حاضر با هدف بررسی شیوع و الگوی خشونت (شامل انواع جسمانی، کلامی و ارتباطی) در دانش آموزان دختر مقطع ابتدایی شهرستان شاهین دژ انجام شد. این مطالعه از نوع توصیفی‑مقطعی بود و جامعه آماری آن را کلیه دانش آموزان دختر دوره ابتدایی (پایه های سوم تا ششم) شهرستان شاهین دژ در سال تحصیلی ۱۴۰۲‑۱۴۰۳ تشکیل دادند. حجم نمونه بر اساس جدول مورگان، ۲۸۰ نفر تعیین و به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه ۱۲‑سوالی پرخاشگری (۱۲‑AQ) و پرسشنامه محقق‑ساخته الگوی خشونت بود که روایی و پایایی هر دو ابزار در پژوهش های پیشین تایید شده است. داده ها با استفاده از شاخص های توصیفی (فراوانی، درصد، میانگین و انحراف معیار) و آزمون های استنباطی ،تحلیل واریانس یک راهه و t مستقل تحلیل شدند. یافته ها و نتیجه گیری: نتایج نشان داد که ۴/۶۷ درصد از دانش آموزان دختر ابتدایی حداقل یک نوع رفتار خشونت آمیز را در ماه گذشته تجربه کرده یا مرتکب شده اند. شایع ترین نوع خشونت، خشونت کلامی (۵/۵۲ درصد) و پس از آن خشونت ارتباطی (۸/۴۱ درصد) و خشونت جسمانی (۲/۳۸ درصد) بود. بین پایه های تحصیلی از نظر میزان خشونت تفاوت معناداری مشاهده شد۰/۰۵>p و بالاترین میزان خشونت در پایه ششم گزارش گردید. همچنین بین دانش آموزان دارای والدین با تحصیلات پایین و دانش آموزان دارای والدین با تحصیلات بالاتر از نظر خشونت تفاوت معناداری وجود داشت ۰/۰۱>pبر اساس یافته ها، خشونت در دختران ابتدایی عمدتا به شکل غیرمستقیم و ارتباطی بروز می کند بنابراین، طراحی برنامه های پیشگیرانه و مداخله های آموزشی برای دانش آموزان و خانواده های آنان در مناطق کمتر برخوردار ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

خشونت ، پرخاشگری ، دختران ابتدایی ، شاهین دژ ، رفتارهای ارتباطی