شناسایی و تحلیل علل ضعف بنیادین یادگیری ریاضی در دانش آموزان دختر دوره متوسطه دوم شهر کرج با تاکید بر پیوستگی آموزشی و تعامل میان دوره های ابتدایی، متوسطه اول و متوسطه دوم

ضعف بنیادین در یادگیری ریاضی یکی از چالش های مهم نظام آموزشی است که پیامدهای آن در دوره متوسطه دوم به شکل آشکارتری نمایان می شود. بسیاری از دانش آموزان در هنگام ورود به این دوره، در مهارت ها و مفاهیم پایه ای ریاضی مانند کسر، اعشار، درصد، نسبت، توان و جذر، عبارت های جبری، معادلات و حل مسئله با ضعف مواجه اند؛ ضعف هایی که در بسیاری از موارد ریشه در سال های تحصیلی پیشین دارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل علل ضعف بنیادین یادگیری ریاضی در دانش آموزان دختر دوره متوسطه دوم شهر کرج و ارائه راهکارهایی برای بهبود یادگیری از طریق تقویت پیوستگی آموزشی و تعامل میان دوره های ابتدایی، متوسطه اول و متوسطه دوم انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی تحلیلی با رویکرد ترکیبی کمی و کیفی است. جامعه مورد بررسی شامل ۲۵۰ دانش آموز دختر دوره متوسطه دوم و دبیران ریاضی مدرسه مورد مطالعه بود. ابزار گردآوری داده ها شامل آزمون تشخیصی ۳۰ سوالی در شش حوزه مهارت های پایه ریاضی و مصاحبه نیمه ساختاریافته با دبیران ریاضی بود. بر اساس داده های تقریبی مورد استفاده در این مطالعه، میانگین عملکرد دانش آموزان حدود ۵/۱۳ از ۳۰ برآورد شد و ۸/۵۶ درصد آنان در سطح ضعیف یا نیازمند مداخله قرار گرفتند. بیشترین میزان ضعف مربوط به حوزه های کسر، اعشار، درصد و نسبت و همچنین حل مسئله و استدلال ریاضی بود. یافته های حاصل از مصاحبه با دبیران نیز نشان داد که ضعف در پیش نیازهای ریاضی، انتقال ضعف از پایه ای به پایه دیگر، محدودیت زمان دبیر متوسطه دوم برای جبران کاستی های چندساله، نبود ارزشیابی تشخیصی منظم و ضعف تعامل میان مقاطع تحصیلی از مهم ترین عوامل موثر بر وضعیت موجود هستند. تحلیل یافته ها نشان می دهد که ضعف ریاضی دانش آموزان متوسطه دوم را نمی توان صرفا به عملکرد آنان در پایه فعلی نسبت داد، بلکه باید آن را حاصل یک فرایند انباشتی و زنجیره ای در طول دوره های مختلف تحصیلی دانست. بر این اساس، ایجاد نظام پیوسته شناسایی، ثبت، انتقال و جبران ضعف های ریاضی از ابتدایی تا متوسطه دوم، برگزاری نشست های مشترک میان معلمان و دبیران سه دوره و اجرای آزمون های تشخیصی منظم می تواند در پیشگیری از انباشته شدن ضعف ها و افزایش اثربخشی آموزش ریاضی موثر باشد.

کلیدواژه ها:

یادگیری ریاضی ، ضعف بنیادین ، دانش آموزان متوسطه دوم ، پیش نیازهای ریاضی ، پیوستگی آموزشی ، ارزشیابی تشخیصی ، تعامل میان مقاطع تحصیلی ، حل مسئله