مددکار اجتماعی در مدارس: راهکاری برای پیشگیری از آسیب های اجتماعی و ارتقای نظام حمایت همه جانبه از دانش آموزان

مدرسه به عنوان یکی از مهم ترین نهادهای اجتماعی، علاوه بر ایفای نقش آموزشی، مسئولیت مهمی در ارتقای سلامت روانی و اجتماعی دانش آموزان و پیشگیری از آسیب های اجتماعی بر عهده دارد. افزایش پیچیدگی مسائل رفتاری، خانوادگی و اجتماعی دانش آموزان، ضرورت بهره گیری از رویکردهای چندرشته ای در نظام آموزشی را بیش از پیش آشکار ساخته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش مددکار اجتماعی در مدارس به عنوان راهکاری برای پیشگیری از آسیب های اجتماعی و حمایت همه جانبه از دانش آموزان انجام شد. این مطالعه از نوع مروری روایتی است و با بررسی و تحلیل مقالات پژوهشی، مرورهای نظام مند، فراتحلیل ها، کتاب های مرجع و اسناد رسمی داخلی و بین المللی انجام شده است. یافته ها نشان داد که مددکار اجتماعی در مدارس با شناسایی دانش آموزان در معرض خطر، مدیریت مورد، مداخله در بحران، تقویت ارتباط میان خانواده و مدرسه، هماهنگی با شبکه خدمات اجتماعی و اجرای برنامه های پیشگیرانه، نقش موثری در کاهش مشکلات رفتاری، خانوادگی و اجتماعی دانش آموزان ایفا می کند. همچنین شواهد پژوهشی بیانگر آن است که حضور مددکار اجتماعی با بهبود سلامت روان، افزایش مشارکت خانواده، کاهش غیبت و ترک تحصیل، ارتقای سازگاری اجتماعی و پیشگیری از آسیب های اجتماعی همراه است. بررسی وضعیت ایران نیز نشان می دهد که با وجود تاکید اسناد بالادستی بر حمایت از دانش آموزان و اجرای برنامه هایی مانند نظام مراقبت اجتماعی دانش آموزان (نماد)، جایگاه سازمانی مشخصی برای مددکار اجتماعی در ساختار رسمی مدارس تعریف نشده است. بر این اساس، بهره گیری از ظرفیت حرفه ای مددکاران اجتماعی در کنار سایر متخصصان می تواند به تقویت نظام حمایت دانش آموزی و ارتقای کیفیت مداخلات پیشگیرانه و حمایتی در مدارس ایران کمک کند.

کلیدواژه ها:

مددکار اجتماعی مدرسه ، آسیب های اجتماعی ، دانش آموزان ، پیشگیری ، حمایت همه جانبه