بررسی نقش هوش مصنوعی در تحول روش های نوین تدریس و ارتقای کیفیت فرایند یاددهی یادگیری در نظام آموزش وپرورش با تاکید بر یادگیری فعال، مشارکتی و دانش آموزمحور

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی در تحول روش های نوین تدریس و ارتقای کیفیت فرایند یاددهی یادگیری در نظام آموزش وپرورش و با تاکید بر رویکردهای یادگیری فعال، مشارکتی و دانش آموزمحور انجام شده است. گسترش فناوری های هوشمند و ظهور ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، زمینه های جدیدی را برای بازطراحی فرایندهای آموزشی، شخصی سازی یادگیری، تولید محتوای آموزشی، ارائه بازخورد هوشمند و تقویت تعامل میان معلم و دانش آموز فراهم کرده است. ازاین رو، شناخت ظرفیت های هوش مصنوعی و چگونگی تلفیق آن با روش های نوین تدریس، از الزامات تحول در نظام آموزشی محسوب می شود.این پژوهش با استفاده از روش مطالعه مروری و تحلیل اسنادی انجام شده است. یافته های مطالعات منتخب با رویکردی تحلیلی و مقایسه ای بررسی شدند تا مهم ترین کارکردها، فرصت ها، چالش ها و الزامات استفاده از هوش مصنوعی در فرایند یاددهی یادگیری شناسایی شود.یافته های پژوهش نشان داده است که استفاده هدفمند از هوش مصنوعی می تواند به شخصی سازی فرایند یادگیری، افزایش مشارکت و انگیزش دانش آموزان، تقویت خلاقیت و تفکر انتقادی، بهبود مهارت حل مسئله و ارتقای کیفیت بازخورد آموزشی منجر شود. همچنین، هوش مصنوعی با فراهم کردن امکان تولید و تنظیم محتوای آموزشی متناسب با نیازهای یادگیرندگان، تحلیل عملکرد تحصیلی و ارائه بازخورد سریع، می تواند نقش معلم را از انتقال دهنده صرف اطلاعات به تسهیل گر، راهنما و طراح تجربه یادگیری تغییر دهد. بررسی مطالعات نشان داد که تلفیق هوش مصنوعی با روش هایی همچون یادگیری مبتنی بر پروژه، یادگیری مبتنی بر مسئله، کلاس معکوس، یادگیری مشارکتی و یادگیری اکتشافی، ظرفیت بیشتری برای ایجاد محیط های یادگیری تعاملی و دانش آموزمحور دارد. بااین حال، چالش هایی همچون نیاز به توسعه شایستگی های دیجیتال و هوش مصنوعی معلمان، مسائل اخلاقی و حریم خصوصی، احتمال وابستگی بیش از حد به فناوری، نابرابری در دسترسی به امکانات و ضرورت تدوین سیاست ها و چارچوب های آموزشی مناسب نیز باید مورد توجه قرار گیرد.بر اساس یافته های این مطالعه، هوش مصنوعی می تواند به عنوان یکی از پیشران های مهم تحول در روش های تدریس و یادگیری در نظام آموزش وپرورش مورد استفاده قرار گیرد؛ مشروط بر آنکه به عنوان ابزار مکمل فرایند آموزشی و نه جایگزین معلم در نظر گرفته شود. بهره گیری اثربخش از این فناوری مستلزم توانمندسازی معلمان، بازطراحی روش های تدریس، توسعه زیرساخت های فناورانه، توجه به اصول اخلاقی و حفظ نقش فعال دانش آموز در فرایند یادگیری است. در مجموع، تلفیق هوشمندانه هوش مصنوعی با روش های نوین تدریس می تواند زمینه شکل گیری نظام آموزشی فعال، مشارکتی، انعطاف پذیر، شخصی سازی شده و دانش آموزمحور را فراهم کرده و کیفیت و اثربخشی فرایند یاددهی یادگیری را ارتقا دهد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، روش های نوین تدریس ، یاددهی یادگیری ، یادگیری فعال ، یادگیری مشارکتی ، آموزش دانش آموزمحور ، فناوری آموزشی