پداگوژی سکوت: تاثیر «خلا صوتی طراحی شده» بر بازیابی شناختی و تنش عضلانی کودکان پیش فعال در کلاس درس

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی یک پروتکل نوین آموزشی مبتنی بر «خلا صوتی طراحیشده» بر بازیابی توجه و کاهش تنش عضلانی دانش آموزان مبتلا به اختلال نقص توجه/بیش فعالی (ADHD) در پایه های دوم و سوم ابتدایی انجام گرفت. مسئله اساسی، غفلت نظام آموزشی از پتانسیل درمانی سکوت فعال در برابر بمباران حسی کلاس های پرجمعیت است. در این مطالعه شبه آزمایشی با طرح تک آزمودنی از نوع A-B-A، تعداد ۸ دانش آموز پسر با تشخیص قطعی ADHD (نوع ترکیبی) از یک کلینیک روان پزشکی کودک در مشهد انتخاب شدند. پروتکل «پداگوژی سکوت» شامل ۱۰ دقیقه خلا صوتی (حذف هدفمند تمامی اصوات زمینه، پوشش چشم با عینک مات، و حذف محرک های بصری اضافی) در میانه جلسه آموزشی ۴۵ دقیقه ای، طی ۲۰ جلسه متوالی اجرا گردید. داده های فیزیولوژیک با استفاده از دستگاه بیوفیدبک (الکترومیوگرافی عضله ذوزنقه) و شاخص بازیابی شناختی از طریق آزمون عملکرد پیوسته دیداری-شنیداری (IVA-۲) گردآوری شدند. تحلیل دیداری نمودارها و محاسبه شاخص ناهمپوشانی داده ها (PND) نشان داد که مداخله خلا صوتی منجر به کاهش معنادار ۴۲ درصدی تنش عضلانی در حالت استراحت و بهبود ۵۶ درصدی در مولفه توجه پایدار شنیداری شده است. یافته ها حاکی از آن است که سکوت سازمان یافته، برخلاف تصور رایج که آن را ویژه کودکان آرام می داند، برای مغز پیش فعال یک محرک بازیابی عصبی قدرتمند محسوب می شود و می تواند جایگزین دارودرمانی های موقتی در ساعات مدرسه گردد. این مطالعه برای نخستین بار مفهوم «پداگوژی سکوت» را به عنوان یک راهبرد آموزشی-درمانی معرفی می کند.

کلیدواژه ها:

پداگوژی سکوت ، خلا صوتی ، اختلال نقص توجه/بیش فعالی ، تنش عضلانی ، بازیابی شناختی ، آموزش ابتدایی