مروری نظام مند بر تاثیر بازی های ورزشی و فعالیت های حرکتی بر یادگیری و درک مفاهیم ریاضی: از پارادایم «شناخت بدن مند» تا کاهش اضطراب ریاضی

آموزش ریاضی در نظام های آموزشی سنتی، غالبا به عنوان یک فرآیند انتزاعی، نشسته و منفعل شناخته می شود که این امر منجر به بروز پدیده هایی نظیر «اضطراب ریاضی» و گسست میان مفاهیم تئوریک و کاربرد عینی آن ها در ذهن دانش آموزان گردیده است. از سوی دیگر، بازی های ورزشی و فعالیت های بدنی، پتانسیل های نهفته ای برای درگیرسازی حواس، تقویت کارکردهای اجرایی مغز و ایجاد بسترهای یادگیری تجربی دارند. این مقاله مروری با هدف بررسی نظام مند ادبیات پژوهشی موجود در تقاطع «تربیت بدنی» و «آموزش ریاضی» نگارش یافته است. روش تحقیق، مرور روایی با رویکرد تحلیل مضمون بر اساس مقالات منتشر شده در پایگاه های معتبر بین المللی و داخلی طی دهه اخیر است. یافته های این مرور نشان می دهد که تلفیق بازی های ورزشی در آموزش ریاضی، از طریق سه مکانیسم اصلی عمل می کند: ۱) تئوری «شناخت بدن مند» (Embodied Cognition) که درک مفاهیم انتزاعی هندسه و فضایی را از طریق تجربه فیزیکی تسهیل می کند؛ ۲) ارتقای عملکرد عصب شناختی از طریق ترشح فاکتورهای نوروتروفیک (مانند BDNF) که حافظه کاری و تمرکز را در حین حل مسائل ریاضی افزایش می دهد؛ و ۳) کاهش اضطراب ریاضی از طریق تغییر محیط یادگیری و جایگزینی استرس ناشی از ارزیابی های سنتی با هیجان و «غرقگی» (Flow) در بازی های ورزشی. این مقاله در نهایت مدلی تلفیقی برای طراحی بازی های ورزشی ریاضی محور ارائه داده و چالش های پیش روی معلمان و سیاست گذاران آموزشی را مورد بحث قرار می دهد.

کلیدواژه ها:

آموزش ریاضی ، بازی های ورزشی ، شناخت بدن مند ، اضطراب ریاضی ، یادگیری حرکتی ، تلفیق میان رشته ای ، کارکردهای اجرایی