مرور نظام مند اثربخشی مداخلات غیردارویی بر کارکردهای اجرایی کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه/بیش فعالی

مقدمه: اختلال نقص توجه/بیش فعالی (ADHD) یکی از شایع ترین اختلالات عصبی-تحولی دوران کودکی است که با نقایص قابل توجه در کارکردهای اجرایی (EF) از جمله حافظه فعال، بازداری پاسخ و انعطاف پذیری شناختی همراه می باشد. با وجود اثربخشی دارودرمانی، نگرانیهایی درباره عوارض جانبی و پایبندی به درمان وجود دارد که توجه به مداخلات غیردارویی را افزایش داده است. روش کار: این مطالعه یک مرور نظام مند بر اساس دستورالعمل PRISMA بود. جستجوی نظام مند در پایگاه های داده داخلی( SID و پرتال جامع علوم انسانی و ... ) و بین المللی PubMed)، Scopus ) برای یافتن مطالعات کارآزمایی بالینی و نیمه آزمایشی منتشرشده بین سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ انجام شد. از کلیدواژه های فارسی و انگلیسی مرتبط با ADHD ، کارکردهای اجرایی و مداخلات غیردارویی استفاده گردید. کیفیت مطالعات با استفاده از مقیاس PEDro ارزیابی شد . بحث و نتیجه گیری: مداخلات غیردارویی به چهار دسته اصلی تقسیم می شوند: (۱) مداخلات عصب شناختی (نوروفیدبک، tDCS، توانبخشی شناختی رایانه ای)؛ (۲) مداخلات روانشناختی (ذهن آگاهی، بازی درمانی، شناختی-رفتاری)؛ (۳) مداخلات حرکتی و ورزشی؛ و (۴) مداخلات والد-محور. یافته ها نشان می دهد که فعالیت های بدنی ترکیبی-شناختی با اندازه اثر ، بزرگترین تاثیر را بر کارکردهای اجرایی دارند و پس از آن توانبخشی شناختی رایانه ای و نوروفیدبک قرار می گیرند. مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی اندازه اثر کوچکتری نشان دادند. ترکیب رویکردها و توجه به ویژگی های فردی کودک، کلید انتخاب بهینه ترین مداخله است. انجام کارآزمایی های بالینی با کیفیت بالاتر و پیگیری بلندمدت برای تایید ماندگاری اثرات ضروری به نظر میرسد.

کلیدواژه ها:

اختلال نقص توجه/بیش فعالی ، کارکردهای اجرایی ، مداخلات غیردارویی ، مرور نظاممند ، کودکان