کالبدشکافی آسیب شناختی خشونت خانگی علیه زنان: یک مرور نظام مند بر عوامل چندسطحی و مداخلات روان شناختی با تاکید بر شخصیت

مقدمه: خشونت خانگی علیه زنان، یکی از شایع ترین آسیب های اجتماعی با پیامدهای جبران ناپذیر بر سلامت فردی و خانوادگی است. روش کار: این پژوهش یک مطالعه ی مرور نظام مند است که با جستجوی کلیدواژه های تخصصی در پایگاه های داخلی( SID، پرتال جامع علوم انسانی ) و خارجی( Scopus، PubMed ) در بازه ی زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴ و معادل لاتین ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵ انجام شد. از میان ۱۲۴ مقاله ی یافت شده، پس از غربالگری، ۳۲ مقاله (۲۳ فارسی و ۹ لاتین) که به طور مستقیم به ارتباط شخصیت، عوامل خطر و مداخلات در خشونت خانگی پرداخته بودند، وارد تحلیل نهایی شدند. یافته ها و بحث: یافته ها نشان داد که در سطح فردی، طرح واره های ناسازگار (رهاشدگی و اطاعت) در زنان و صفات تاریک شخصیت در مردان، مهم ترین عوامل خطر هستند. در سطح خانوادگی، الگوهای ارتباطی تعارض آمیز و قدرت طلبی مردان و در سطح اجتماعی، ایدئولوژی مردسالارانه و ضعف حمایت های قانونی، به عنوان عوامل بسترساز شناسایی شدند. همچنین مداخلات مبتنی بر رویکردهای شناختی-رفتاری متمرکز بر تروما (TF-CBT) و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بیشترین اثربخشی را در کاهش پیامدهای روان شناختی داشته اند. نتیجه گیری: پیشگیری و درمان موثر خشونت خانگی، نیازمند مداخلات هماهنگ و چندسطحی (فردی، خانوادگی و اجتماعی) است و صرفا تمرکز بر یک سطح، پاسخگوی پیچیدگی این آسیب اجتماعی نخواهد بود.

کلیدواژه ها:

خشونت خانگی ، زنان ، شخصیت ، عوامل خطر ، مداخلات روان شناختی