واکاوی سیستماتیک تاثیر بازخوردهای ارزشیابی تکوینی بر خودتنظیمی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی: یک مرور سیستماتیک

ارزشیابی تکوینی یکی از رویکردهای موثر در بهبود کیفیت فرایند یاددهی–یادگیری به شمار می آید که از طریق ارائه بازخوردهای هدفمند، امکان اصلاح و هدایت مسیر یادگیری را برای دانش آموزان فراهم می کند. هدف پژوهش حاضر، واکاوی سیستماتیک تاثیر بازخوردهای ارزشیابی تکوینی بر خودتنظیمی یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی بود. پژوهش حاضر از نوع مرور سیستماتیک بوده و بر اساس دستورالعمل PRISMA انجام شد. برای گردآوری مطالعات، جست وجوی نظام مند در پایگاه های اطلاعاتی داخلی و بین المللی شامل SID، Magiran، Google Scholar، ERIC و Scopus در بازه زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵ انجام گرفت. پس از شناسایی اولیه ۷۸ مقاله و اعمال معیارهای ورود و خروج، در نهایت ۱۰ مطالعه واجد شرایط برای تحلیل نهایی انتخاب شد. داده های استخراج شده با روش تحلیل محتوای کیفی بررسی گردید.یافته ها نشان داد که بازخوردهای ارزشیابی تکوینی، به ویژه زمانی که به صورت فرایندمحور، توصیفی و به موقع ارائه شوند، تاثیر معناداری بر تقویت مهارت های خودتنظیمی دانش آموزان دارند. این نوع بازخوردها با افزایش خودارزیابی، برنامه ریزی یادگیری و نظارت بر عملکرد، زمینه شکل گیری یادگیری فعال را فراهم می کنند. همچنین نتایج مطالعات نشان داد که بازخوردهای فوری، تفصیلی و هدایتی می توانند موجب بهبود قابل توجه پیشرفت تحصیلی در دروسی مانند ریاضی، علوم و فارسی شوند. علاوه بر این، بازخوردهای پرسش محور و تعاملی، با تحریک فرایندهای فراشناختی، به درک عمیق تر مفاهیم درسی کمک می کنند.بر اساس نتایج این مرور، بازخورد تکوینی را می توان یکی از موثرترین راهبردهای آموزشی در کلاس های ابتدایی دانست که علاوه بر ارتقای عملکرد تحصیلی، به پرورش یادگیرندگان خودتنظیم و مسئول در فرایند یادگیری منجر می شود. بنابراین پیشنهاد می شود معلمان دوره ابتدایی با طراحی و به کارگیری بازخوردهای هدفمند، تعاملی و فرایندمحور، از ظرفیت های ارزشیابی تکوینی برای بهبود کیفیت یادگیری دانش آموزان بهره گیرند.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی تکوینی ، بازخورد آموزشی ، خودتنظیمی یادگیری ، پیشرفت تحصیلی ، دانش آموزان دوره ابتدایی ، مرور سیستماتیک