روایت های دانش آموزان از مواجهه با تنش های کنکور و راهبردهای کاهش استرس در شهر درگز

کنکور سراسری در ایران به عنوان یک رویداد تعیین کننده در سرنوشت تحصیلی و شغلی دانش آموزان، اغلب با سطوح بالایی از استرس و اضطراب همراه است. پژوهش حاضر با هدف درک عمیق تجربه های زیسته دانش آموزان از تنش های کنکور و شناسایی راهبردهای کاهش استرس در شهر درگز انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از تحلیل مضمون انجام گرفت. مشارکت کنندگان شامل ۲۴ نفر از دانش آموزان پایه دوازدهم و فارغ التحصیلان ساکن درگز بودند که تجربه مستقیم شرکت درکنکور را داشتند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته جمع آوری و تا حد اشباع نظری ادامه یافت. یافته ها نشان داد که منابع اصلی استرس شامل فشارهای تحصیلی (حجم زیاد منابع، محدودیت زمان) ، فشارهای اجتماعی (انتظارات خانواده، رقابت شدید) و عوامل روانی (ترس از شکست، افکار منفی) است. درمقابل، دانش آموزان راهبردهایی نظیر مثبت اندیشی، برنامه ریزی تحصیلی، فعالیت های آرام بخش( تنفس عمیق، ورزش) و حمایت اجتماعی(مشاوره، گفتگو با خانواده) را برای مقابله با استرس به کار می بردند. همچنین نتایج نشان داد که استرس می تواند هم پیامدهای منفی(اختلال در تمرکز، کاهش حافظه، بی نظمی در برنامه ریزی) و هم درسطوح متعادل، اثرات انگیزشی(افزایش تلاش، نظم بخشی) داشته باشد. از پژوهش حاضر می توان نتیجه گرفت که مدیریت استرس کنکور نیازمند توجه همزمان به عوامل آموزشی، خانوادگی و روانی و آموزش مهارت های مقابله ای موثر به دانش آموزان است.

کلیدواژه ها:

استرس کنکور ، تجربه زیسته ، راهبردهای مقابله با استرس