واکاوی کیفیت زندگی روان شناختی در دانش آموزان دوره ابتدایی

کیفیت زندگی روان شناختی در بهبود سلامت کلی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان نقشی بنیادین دارد. این پژوهش با هدف واکاوی و تبیین ابعاد و عوامل موثر بر کیفیت زندگی روان شناختی در دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شد. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و به روش توصیفی-تحلیلی صورت گرفت. جامعه پژوهش شامل کلیه اسناد، کتب و مقالات علمی معتبر منتشرشده در دهه اخیر (۱۳۹۴ تا ۱۴۰۴) بود که از طریق جست وجوی نظام مند در پایگاه های اطلاعاتی داخلی و خارجی گردآوری شدند. داده ها با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و طی فرایند کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل گردیدند. نتایج پژوهش نشان داد که کیفیت زندگی روان شناختی دانش آموزان در قالب شش مقوله محوری شامل «ابعاد درونی»، «عوامل فردی-روانی»، «عوامل اجتماعی-خانوادگی»، «عوامل مدرسه ای و آموزشی»، «عوامل سبک زندگی» و «عوامل موقعیتی و بحرانی» قابل تبیین است. الگوی پارادایمی پژوهش بیانگر آن است که این سازه، محصول تعامل پویا میان شرایط علی (نظیر اضطراب و استرس)، عوامل زمینه ای و راهبردهای مقابله ای است. یافته های حاصل از کدگذاری انتخابی نشان می دهد که کیفیت زندگی روان شناختی، سازه ای چندبعدی و متاثر از تعامل عوامل فردی، اجتماعی و آموزشی است؛ لذا ارتقای آن نیازمند رویکردی نظام مند و توجه همزمان به مولفه های فردی، محیطی و تربیتی در برنامه های آموزشی مدارس است.

کلیدواژه ها:

کیفیت زندگی روان شناختی ، دانش آموزان ابتدایی ، بهزیستی روانی ، تحلیل محتوا ، سلامت روان