مروری بر پیامدهای استفاده از فضای مجازی بر عملکردهای شناختی دانش آموزان

مقدمه : امروزه فضای مجازی به رکن انکارناپذیری در زندگی دانش آموزان تبدیل شده و تاثیرات بنیادینی بر نحوه یادگیری و فرآیندهای ذهنی آنان گذاشته است. هدف از این پژوهش، مرور نظام مند پیامدهای این دنیای مجازی بر ابعاد مختلف شناختی نظیر قدرت حل مسئله، تمرکز، توجه و حافظه دانش آموزان است. روش پژوهش: برای دستیابی به این هدف، با جستجوی منابع در پایگاه های اطلاعاتی معتبر ایرانی و بین المللی و بررسی مقالات پژوهشی [دهه اخیر]، محتوای آن ها به شیوه نظام مند استخراج و بررسی شد.یافته ها : نتایج به دست آمده نشان می دهد که استفاده افراطی و بدون برنامه ریزی از فضای مجازی می تواند با پیامدهای منفی همچون کاهش دامنه توجه، تضعیف حافظه کاری و اختلال در کارکردهای اجرایی مغز همراه باشد. در مقابل، استفاده هدفمند و آموزشی از ابزارهای دیجیتال، در صورت همراهی با نظارت مناسب، می تواند به بهبود مهارت های یادگیری تعاملی، افزایش سرعت پردازش اطلاعات و تقویت تفکر انتقادی در دانش آموزان منجر شود.بحث و نتیجه گیری : فضای مجازی می تواند تاثیرات دوگانه ای بر کارکردهای شناختی دانش آموزان داشته باشد. شواهد نشان می دهد که کیفیت و نوع استفاده از این فضا، عامل کلیدی در بروز پیامدهای شناختی است. درنهایت پیشنهاد می شود برنامه های سواد رسانه ای برای دانش آموزان و والدین طراحی و اجرا گردد تا از یک سو میزان اثرات آسیب زا کاهش یابد و از سوی دیگر، از ظرفیت های فضای مجازی در جهت بهبود عملکرد تحصیلی بهره برداری شود.

کلیدواژه ها:

فضای مجازی ، عملکردهای شناختی ، دانش آموزان ، سواد رسانه ای