نقش ترویج معماری همساز با اقلیم و دانش بومی در مشارکت خود جوش مالکان برای ارتقای بهره وری انرژی ساختمان

بخش ساختمان به عنوان یکی از اصلی ترین مصرف کنندگان نهایی انرژی و منابع فسیلی در مقیاس جهانی، نقشی پررنگ در تشدید بحران های اقلیمی و انتشار گازهای گلخانه ای ایفا می کند. با وجود توسعه فناوری های نوین فعال، وابستگی فزاینده مسکن معاصر به سامانه های مکانیکی پرمصرف، آسیب پذیری حرارتی کالبد شهرها را افزایش داده است. در این میان، بازخوانی و ترویج «معماری همساز با اقلیم» و بهره گیری از «دانش بومی کالبدی»، راهبردی پایدار، ارزان و تاب آور برای تحقق آسایش حرارتی غیرفعال قلمداد می شود. این پژوهش مروری نظام مند با هدف واکاوی سازوکارهای اثرگذاری اشاعه دانش بومی معماری بر برانگیختن مشارکت خودجوش مالکان در بهسازی و ارتقای بهره وری انرژی ساختمان انجام شده است. روش شناسی پژوهش بر پروتکل پریزما و سنتز کیفی ۲۰ مطالعه منتخب نمایه شده در پایگاه های معتبر علمی متمرکز است. یافته های سنتز نشان می دهد که ادغام راهکارهای بومی نظیر سایه اندازی طبیعی، جرم حرارتی مصالح، جهت گیری بهینه و تهویه کوران با فناوری های معاصر، از طریق کاهش چشمگیر هزینه های سرمایه گذاری اولیه، موجب ارتقای کنترل رفتاری درک شده و خودکارآمدی مالکان می گردد. همچنین، پیوند میان نوستالژی هویتی، حس تعلق به مکان و هنجارهای همسایگی، تمایل خودانگیخته ساکنان را برای به کارگیری تکنیک های غیرفعال افزایش داده و مانع از شکل گیری مقاومت روانی ناشی از بوروکراسی پیچیده سامانه های فعال می شود. در نهایت، پژوهش حاضر چارچوبی منسجم ارائه می دهد که اثبات می کند احیای خرد بومی و تبدیل آن به دستورالعمل های ساده بهسازی مسکونی، قوی ترین پیش ران ارزان قیمت برای جلب سرمایه گذاری خودجوش شهروندان در مسیر کربن زدایی از بافت های زیستی معاصر است .

کلیدواژه ها:

معماری همساز با اقلیم ، دانش بومی ، مشارکت خودجوش مالکان ، بهره وری انرژی ساختمان