ارزیابی آسیب پذیری لرزه ای و ارائه راهکارهای بهینه مقاوم سازی برای سازه های بنایی

سازه های بنایی به دلیل ویژگی های مصالح، ضعف نسبی در شکل پذیری، کیفیت متفاوت اجرا، آسیب پذیری اتصالات و تاثیرپذیری از شرایط ساختگاه، در برابر زمین لرزه از جمله سیستم های سازه ای نیازمند توجه ویژه به شمار می روند. هدف این پژوهش، ارائه چارچوبی منسجم برای ارزیابی آسیب پذیری لرزه ای سازه های بنایی و تعیین راهکارهای بهینه مقاوم سازی با تاکید هم زمان بر معیارهای فنی، اقتصادی و اجرایی است. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی و مبتنی بر مرور نظام مند مبانی نظری و مطالعات پیشین، عوامل موثر بر عملکرد لرزه ای سازه های بنایی را در سه سطح ویژگی های سازه ای، شرایط ساخت و نگهداری و مشخصات لرزه ای ساختگاه بررسی می کند. بر اساس تحلیل ادبیات، عواملی همچون مقاومت و کیفیت مصالح، نسبت و موقعیت بازشوها، پیوستگی و یکپارچگی دیوارها، کیفیت اتصال دیوار و سقف، وجود کلاف های افقی و قائم، نامنظمی سازه ای، قدمت ساختمان و وضعیت نگهداری، نقش تعیین کننده ای در میزان آسیب پذیری دارند. در ادامه، چارچوبی برای طبقه بندی سطح آسیب پذیری و ارتباط آن با سطح مداخله مقاوم سازی پیشنهاد می شود. همچنین، انتخاب راهکار مقاوم سازی بر مبنای ترکیب شاخص های کاهش آسیب پذیری، هزینه اجرا، زمان عملیات، امکان پذیری فنی، دوام و حداقل اختلال در بهره برداری تبیین می شود. یافته های نظری نشان می دهد که انتخاب یک روش واحد برای تمامی سازه های بنایی نمی تواند پاسخگوی تنوع شرایط موجود باشد و رویکرد تصمیم گیری چندمعیاره، امکان اولویت بندی دقیق تر گزینه های مقاوم سازی را فراهم می کند. چارچوب پیشنهادی می تواند مبنایی برای شناسایی ساختمان های پرخطر، اولویت بندی اقدامات بهسازی و تخصیص بهینه منابع باشد. در نهایت، توسعه مدل با بهره گیری از پایش سازه ای، داده های مکانی، هوش مصنوعی و تحلیل ریسک احتمالاتی به عنوان مسیرهای مهم پژوهش های آینده پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

آسیب پذیری لرزه ای ، سازه های بنایی ، مقاوم سازی لرزه ای ، ارزیابی عملکرد ، تصمیم گیری چندمعیاره