تحلیل معماری بناهای دوره قاجار و کارکرد ویژگی های منحصربه فرد آن

معماری قاجار سبکی از معماری ایرانی است. برخی از تاریخ نگاران این دوره را دوره تقلید از سبک معماری غربی می دانند. برخی دیگر اما معتقدند نگاه خود انتقادی ناشی از شکست در جنگ های ایران و روسیه باعث شد در جامعه ایرانی دوران قاجار گرایش هایی تحول خواهانه شکل بگیرد که معماری متفاوت قاجار نیز محصول همین رویکرد آرمان گرایانه است. بناهای معماری زیادی در دوره قاجار بنا نهاده شد که از آن جمله می توانیم به کاخ گلستان، مدرسه آقابزرگ، مسجد و مدرسه سپهسالار، تکیه دولت، دارالفنون، بازار تهران، نگارستان، قصر فیروزه، قصر دوشان تپه و مسجد سلطانی اشاره کرد. از دیگر آثار این دوره می توان به خانه طباطبایی و خانه بروجردی ساخته علی مریم کاشانی اشاره کرد. اواسط حکومت قاجار بناها هنوز منطبق براصول سنتی ساخته می شود ولی عناصر و تزیینات اروپایی وارد معماری خانه ها شده و با تاثیر قرار دادن تزیینات نماها، رفته رفته به معماری فضاهای داخلی خانه ها تعمیم می یابد. سرسرای ورودی با پلکان هایی که از وسط این سرسرا آغاز می شود، و از پاگرد به دو شاخه در جهت مقابل یکدیگر به بالا ادامه می یابد، تاثیر معماری کشور روسیه و از اواسط سلطنت ناصرالدین شاه به بعد رواج یافت. معماری خارجی با طرح های تزیینی ایرانی از قبیل کاشی کاری، آیینه کاری، گچبری و ازاره بندی، توام شد و گوشه ای از معماری عصر قاجاریه را نشان می دهد.

کلیدواژه ها:

معماری قاجار ، معماری و طراحی ، معماری عصر قاجار.