نقش فناوری های شهر هوشمند (Smart City) در افزایش تاب آوری اجتماعی و کالبدی فضاهای جمعی و پارک های شهری در مواقع بحران

فضاهای جمعی و پارک های شهری به سبب ظرفیت های عملکردی و محیطی، اصلی ترین بسترهای کالبدی برای مدیریت بحران، اسکان اضطراری و بازیابی روانی–اجتماعی جوامع شهری به شمار می روند. با وقوع حوادث غیرمترقبه و تشدید آسیب پذیری زیست بوم های مدرن، ارتقای تاب آوری هم زمان در دو بعد کالبدی و اجتماعی ضرورت یافته است. این مقاله با بهره گیری از رویکردی تحلیلی–توصیفی و واکاوی مبانی نظری، به بررسی پیوند میان زیرساخت های فناورانه شهر هوشمند و مولفه های تاب آوری فضاهای همگانی می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که به کارگیری ابزارهای سنجش مکانی، اینترنت اشیاء، شبکه های پایش بلادرنگ و بسترهای ارتباطی داده محور، با بهبود هدایت جریان جمعیت، پایش پایداری سازه ها و توزیع عادلانه خدمات حیاتی، تاب آوری کالبدی پارک ها را به طور معناداری ارتقا می بخشد. از سوی دیگر، بسترهای دیجیتال تعاملی و سامانه های هشدار سریع با فراهم سازی جریان شفاف اطلاعات و تسهیل همیاری های محلی، سرمایه اجتماعی و هبستگی شهروندان را در شرایط اضطرار تقویت می کنند. ترکیب فناوری های نظارتی و ارتباطی در کالبد فضاهای عمومی نه تنها از میزان هرج ومرج و تلفات می کاهد، بلکه فرایند بازتوانی روانی جامعه را تسریع می نماید. در نهایت، مدلی یکپارچه برای تجهیز پارک های شهری به زیرساخت های هوشمند پیشنهاد شده است که امکان استفاده چندمنظوره از فضاهای باز را در زمان بحران فراهم می سازد. سیاست گذاران و مدیران شهری با اتکا به این الگو می توانند افزون بر حفظ یکپارچگی کالبدی، امنیت روانی و پاسخ گویی جمعی شهروندان را تضمین کنند.

کلیدواژه ها:

شهر هوشمند ، تاب آوری کالبدی ، تاب آوری اجتماعی ، فضاهای جمعی ، مدیریت بحران شهری