نقش حمل ونقل پایدار شهری در کاهش آلودگی هوا و انتشار گازهای گلخانه ای: رویکردی تحلیلی با نگاهی به کلان شهر یزد

رشد شتابان جمعیت شهرنشین و افزایش وابستگی زندگی روزمره به وسایل نقلیه موتوری، بخش حمل ونقل را به یکی از مهم ترین منابع آلودگی هوا و انتشار گازهای گلخانه ای در کلان شهرهای جهان و ایران تبدیل کرده است. هدف از این پژوهش، بررسی نقش الگوهای حمل ونقل پایدار شهری در کاهش آلودگی هوا و انتشار گازهای گلخانه ای و ارائه راهکارهایی متناسب با شرایط شهرهای میانی ایران است. این مقاله با رویکردی توصیفی-تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه ای و مرور منابع داخلی و خارجی تدوین شده و داده های ثانویه مرتبط با سهم بخش حمل ونقل در انتشار آلاینده ها را مورد بازخوانی قرار داده است. یافته ها نشان می دهد سهم قابل توجهی از آلودگی هوای شهری، به ویژه در شهرهایی با بافت متراکم و وابستگی بالا به خودروی شخصی، ناشی از تردد وسایل نقلیه فسیلی است و توسعه حمل ونقل عمومی، زیرساخت های غیرموتوری و مدیریت تقاضای سفر می تواند این سهم را به طور محسوسی کاهش دهد. همچنین با مروری بر تجربه سازمان های حمل ونقل شهری، از جمله سازمان حمل ونقل بار و مسافر شهرداری یزد، نشان داده می شود که نوسازی ناوگان، توسعه خطوط اتوبوسرانی و تشویق به استفاده از دوچرخه می تواند نقشی موثر در کاهش بار زیست محیطی حمل ونقل شهری ایفا کند. در پایان، راهکارهایی مانند اولویت بخشی به حمل ونقل عمومی، توسعه حمل ونقل الکتریکی، مدیریت تقاضای سفر و برنامه ریزی هماهنگ کاربری زمین و حمل ونقل با محوریت کاهش سفرهای موتوری پیشنهاد شده است.

کلیدواژه ها:

حمل ونقل پایدار ، آلودگی هوا ، گازهای گلخانه ای ، حمل ونقل شهری ، توسعه پایدار