شناسایی و رتبه بندی عوامل موثر بر اثربخشی حسابرسی داخلی در سازمان ها (نمونه موردی سازمان شهرداری تهران)

حسابرسی داخلی به عنوان یکی از ارکان اصلی نظام راهبری شرکتی و کنترل داخلی، نقشی بی بدیل در ارتقای شفافیت، مدیریت ریسک و بهبود فرآیندهای سازمانی ایفا می کند. با این حال، اثربخشی این واحد در سازمان ها همواره تحت تاثیر عوامل متعدد درون سازمانی و برون سازمانی قرار دارد و شناسایی و اولویت بندی این عوامل، پیش نیاز هرگونه تلاش برای تقویت جایگاه و عملکرد حسابرسی داخلی است. هدف از این پژوهش، شناسایی و رتبه بندی عوامل موثر بر اثربخشی حسابرسی داخلی در سازمان هاست. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-پیمایشی بوده و در دو مرحله کیفی و کمی انجام شده است. در مرحله نخست، از طریق مرور نظام مند ادبیات و مصاحبه با خبرگان، عوامل موثر بر اثربخشی حسابرسی داخلی شناسایی و در قالب ابعاد اصلی (شامل شایستگی و تخصص حسابرسان، استقلال و عینیت، حمایت مدیریت ارشد، فرهنگ سازمانی، فناوری اطلاعات و تعامل با کمیته حسابرسی) دسته بندی شدند. در مرحله دوم، برای رتبه بندی این عوامل از پرسشنامه مقایسه زوجی و تکنیک های تصمیم گیری چندشاخصه بهره گرفته شد. یافته های پژوهش نشان می دهد که «حمایت مدیریت ارشد» و «استقلال و عینیت واحد حسابرسی داخلی» بیشترین تاثیر را بر اثربخشی این واحد دارند و پس از آن، «شایستگی تخصصی کارکنان»، «تعامل موثر با کمیته حسابرسی»، «فرهنگ سازمانی حاکم» و «به کارگیری فناوری اطلاعات و ابزارهای تحلیلی نوین» در رتبه های بعدی قرار می گیرند. نتایج این پژوهش می تواند به مدیران سازمان ها، اعضای کمیته های حسابرسی و سیاست گذاران حرفه ای کمک کند تا با تمرکز بر عوامل کلیدی شناسایی شده، زمینه ارتقای اثربخشی حسابرسی داخلی و به تبع آن بهبود نظام کنترل داخلی و مدیریت ریسک را فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

اثربخشی حسابرسی داخلی ، حمایت مدیریت ارشد ، استقلال حسابرس داخلی ، شایستگی کارکنان ، کمیته حسابرسی ، رتبه بندی عوامل