نقش فضای سبز و پارک های شهری در برنامه ریزی محیط زیست شهری( مطالعه موردی: شهر تربت حیدریه)

فضای سبز و پارک های شهری از مهم ترین اجزای ساختار کالبدی و عملکردی شهرها به شمار می روند و نقش آن ها تنها به جنبه های زیبایی شناختی محدود نمی شود، بلکه در تنظیم اقلیم شهری، بهبود کیفیت هوا، ارتقای سلامت روان و جسم، افزایش تعاملات اجتماعی، و تقویت عدالت فضایی و زیست محیطی نیز اثرگذارند. در دهه های اخیر، برنامه ریزی محیط زیست شهری به عنوان یکی از رویکردهای بنیادین توسعه پایدار شهری، بر ضرورت توزیع عادلانه، دسترس پذیر و کارکردی فضاهای سبز تاکید کرده است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای، به بررسی نقش فضای سبز و پارک های شهری در برنامه ریزی محیط زیست شهری با تاکید بر مطالعه موردی شهر تربت حیدریه می پردازد. یافته ها نشان می دهد که در شهری مانند تربت حیدریه، که بر پایه سرشماری ۱۳۹۵ دارای ۱۴۰,۰۱۹ نفر جمعیت بوده است، برنامه ریزی صحیح شبکه فضای سبز می تواند در کاهش تنش های محیطی، ارتقای سرزندگی شهری، بهبود سرانه خدمات محیطی و افزایش تاب آوری شهری موثر باشد. با این حال، تحقق این اهداف مستلزم عبور از رویکرد کمی صرف و حرکت به سمت برنامه ریزی کیفی، عدالت محور و مبتنی بر نیازهای محله ای است. در پایان، پیشنهادهایی در زمینه توسعه شبکه سبز شهری، بازآفرینی فضاهای رهاشده، افزایش پیوستگی اکولوژیک، و تلفیق سیاست های محیط زیستی با عدالت فضایی ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

فضای سبز شهری ، پارک شهری ، برنامه ریزی محیط زیست شهری ، کیفیت زندگی ، عدالت فضایی ، تربت حیدریه