طراحی مدل SMART-MI (Smart Municipal Inspection) الگویی یکپارچه برای مدیریت هوشمند بازرسی ساختمانی، پیشگیری از تخلفات ساختمانی و ارتقای حکمرانی هوشمند شهری در شهرداری ها

رشد شتابان شهرنشینی، افزایش پیچیدگی فرآیندهای ساخت وساز شهری و توسعه کالبدی شهرها، ضرورت بازنگری در شیوه های سنتی نظارت و بازرسی ساختمانی را بیش از پیش نمایان ساخته است. نظام های متداول بازرسی ساختمانی در بسیاری از شهرداری ها همچنان مبتنی بر بازدیدهای دوره ای، گزارش های دستی، تصمیم گیری های غیرسیستمی و واکنش پس از وقوع تخلف بوده که این موضوع می تواند موجب کاهش اثربخشی نظارت، افزایش تخلفات ساختمانی، کاهش شفافیت اداری و ایجاد زمینه های آسیب پذیری در فرآیند مدیریت شهری شود.پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل SMART-MI (Smart Municipal Inspection) به عنوان الگویی یکپارچه برای مدیریت هوشمند بازرسی ساختمانی، پیشگیری از تخلفات ساختمانی و ارتقای حکمرانی هوشمند شهری در شهرداری ها انجام شده است. مدل پیشنهادی با بهره گیری از رویکردهای نوین مدیریت شهری و فناوری های تحول آفرین شامل سامانه های اطلاعات مکانی (GIS)، هوش مصنوعی، تحلیل کلان داده ها، سامانه های پایش هوشمند، مدیریت ریسک، داشبوردهای مدیریتی و نظام ارزیابی عملکرد، چارچوبی جامع برای گذار از بازرسی سنتی به نظام بازرسی پیشگیرانه و هوشمند ارائه می دهد. روش تحقیق حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای، بررسی تجارب مدیریت شهری هوشمند و طراحی مدل مفهومی است. در این پژوهش، مولفه های اصلی مدل SMART-MI شامل پایش هوشمند (Smart Monitoring)، یکپارچه سازی داده ها و سامانه های شهری (Municipal Data Integration)، هوش مصنوعی و تحلیل داده (Artificial Intelligence & Analytics)، بازرسی مبتنی بر ریسک (Risk-Based Inspection)، شفافیت و حکمرانی دیجیتال (Transparency & Digital Governance)، پایش و ارزیابی عملکرد (Monitoring & Performance Evaluation) و سامانه هوشمند بازرسی (Intelligent Inspection System) است. یافته های پژوهش نشان می دهد استقرار مدل SMART-MI می تواند با افزایش قابلیت پیش بینی تخلفات، بهبود فرآیند تصمیم گیری، کاهش زمان واکنش به تخلفات ساختمانی، افزایش شفافیت عملکردی، کاهش زمینه های فساد اداری و ارتقای بهره وری منابع انسانی، نقش موثری در تحول نظام بازرسی ساختمانی شهرداری ها ایفا نماید.

کلیدواژه ها:

بازرسی هوشمند ساختمانی ، تخلفات ساختمانی ، حکمرانی هوشمند شهری ، شهرداری ، GIS