تبیین مدل حکمرانی شهری یکپارچه در فرآیند توسعه و مدیریت کالبدی شهر با تاکید بر مشارکت شهروندی، مدیریت زمین و ارتقای کیفیت محیط شهری

تحولات شتابان شهری، پیچیدگی مسائل کالبدی و افزایش انتظارات شهروندان، ضرورت بازنگری در شیوه های سنتی مدیریت و برنامه ریزی شهری را بیش از پیش آشکار کرده است. در این میان، حکمرانی شهری یکپارچه به عنوان رویکردی نوین، بر هماهنگی میان نهادهای موثر در توسعه شهر، مشارکت فعال شهروندان، مدیریت کارآمد زمین و توجه هم زمان به ابعاد اجتماعی، اقتصادی و محیطی تاکید دارد. پژوهش حاضر با هدف تبیین مدل حکمرانی شهری یکپارچه در فرآیند توسعه و مدیریت کالبدی شهر و با تاکید بر مشارکت شهروندی، مدیریت زمین و ارتقای کیفیت محیط شهری انجام شده است.این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی است. در چارچوب پژوهش، مولفه هایی همچون هماهنگی بین نهادی، مشارکت شهروندان، شفافیت و پاسخگویی، مدیریت و تنظیم کاربری زمین، یکپارچگی در تصمیم گیری، دسترسی به اطلاعات، حفاظت از منابع محیطی و کیفیت فضاهای شهری مورد بررسی قرار می گیرند. همچنین تلاش می شود ارتباط میان این مولفه ها و نقش آن ها در بهبود فرآیند توسعه کالبدی شهر تبیین شود.بررسی ها نشان می دهد که توسعه کالبدی پایدار و متوازن، زمانی امکان پذیر است که تصمیم گیری های مرتبط با زمین و توسعه شهری از حالت بخشی و جزیره ای خارج شده و میان شهرداری، دستگاه های اجرایی، نهادهای خدمات رسان، بخش خصوصی و جامعه محلی هماهنگی موثر ایجاد شود. همچنین مشارکت شهروندان می تواند با افزایش شناخت مدیریت شهری از نیازهای واقعی محلات، به افزایش مشروعیت تصمیمات و کاهش تعارضات در فرآیند توسعه شهری کمک کند.بر این اساس، مدل پیشنهادی پژوهش بر چهار محور اصلی حکمرانی یکپارچه، مشارکت شهروندی، مدیریت یکپارچه زمین و ارتقای کیفیت محیط شهری استوار است. تحقق هم زمان این مولفه ها می تواند زمینه را برای افزایش هماهنگی نهادی، استفاده کارآمدتر از زمین، ارتقای کیفیت فضاهای شهری و حرکت به سمت توسعه کالبدی متوازن و پایدار فراهم کند.

کلیدواژه ها:

حکمرانی شهری ، حکمرانی یکپارچه ، توسعه کالبدی ، مدیریت زمین ، مشارکت شهروندی ، کیفیت محیط شهری ، مدیریت شهری ، برنامه ریزی شهری.