کاربست سامانه های اطلاعات مکانی (GIS) در شناسایی منابع جدید درآمدی و مدیریت عوارض شهرداری

شهرداری ها در کشورهای در حال توسعه با چالش های جدی در شناسایی منابع درآمدی و وصول عوارض مواجه اند. نبود اطلاعات مکانی دقیق و به روز از املاک و مستغلات، یکی از مهم ترین موانع افزایش درآمدهای پایدار محسوب می شود. پژوهش پیش رو با هدف بررسی کاربست سامانه های اطلاعات مکانی (GIS) در شناسایی منابع جدید درآمدی و مدیریت عوارض شهرداری انجام شده است. روش تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و با مرور نظام مند ادبیات موضوع و تحلیل تطبیقی تجارب موفق بین المللی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که پیاده سازی GIS در مدیریت عوارض شهری، تاثیر چشمگیری بر افزایش درآمد شهرداری داشته است. در شهر گارو، سومالی، استفاده از GIS برای شناسایی و ثبت املاک، تعداد املاک ثبت شده را از ۸,۵۰۰ به ۲۰,۰۰۰ افزایش داد (افزایش ۱۳۵ درصدی) و درآمد عوارض را از ۳۱,۰۰۰ دلار به ۱۲۱,۰۰۰ دلار رساند (افزایش ۲۹۰ درصدی) (LoGRI, ۲۰۲۴). در تروخیو، پرو، ایجاد زیرساخت داده های مکانی محلی با محوریت کاداستر مالیاتی، به عنوان گامی کلیدی برای افزایش درآمد شهرداری از طریق مالیات بر املاک شناسایی شد (Turkstra et al., ۲۰۰۳). همچنین، تجربه کانانگا، کنگو نشان داد که استفاده از روش ارزش گذاری انبوه به کمک رایانه (CAMA) مبتنی بر GIS و تصاویر ماهواره ای، راهکاری کارآمد، مقیاس پذیر و شفاف برای ارزش گذاری املاک ارائه می دهد (LoGRI, ۲۰۲۵). بر اساس یافته ها، چارچوب پیشنهادی در سه لایه شامل «زیرساخت داده های مکانی»، «ارزش گذاری و شناسایی املاک» و «سیستم یکپارچه وصول عوارض» طراحی شده است. این پژوهش به شهرداری ها امکان می دهد تا با بهره گیری از فناوری های مکانی، گامی موثر در جهت شناسایی منابع جدید درآمدی، افزایش شفافیت و کارایی وصول عوارض بردارند.

کلیدواژه ها:

سامانه اطلاعات مکانی ، عوارض شهری ، کاداستر مالیاتی ، درآمد پایدار ، شهرداری ، ارزش گذاری انبوه