مقایسه تطبیقی و تلفیقی روش های مدیریت بازار محور و سنتی منابع آب

مدیریت منابع آب با دو رویکرد اصلی سنتی (دستوری-تامین محور) و بازارمحور مواجه است. این مقاله با هدف مقایسه نظام مند این دو رویکرد از منظرهای مختلف شامل مبانی نظری، مکانیسم ها، ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی، الگوها و مدل های مرتبط، و بررسی نمونه های موفق و ناموفق تدوین شده است. روش تحقیق مبتنی بر مرور نظام مند ادبیات علمی و تحلیل مطالعات موردی بین المللی می باشد. یافته ها نشان می دهد مدیریت سنتی با ساختار متمرکز و دستوری، در شرایط پایدار پاسخگوی نیازها بوده اما با ناکارآمدی اقتصادی و عدم انعطاف پذیری مواجه است. در مقابل، مدیریت بازارمحور با ایجاد انگیزه های اقتصادی برای بهره وری، راهکاری کارآمدتر ارائه می دهد، هرچند با چالش های جدی نظیر نابرابری اجتماعی، تخریب محیط زیست و ریسک انحصار مواجه است. نتایج نشان می دهد تلفیق هوشمندانه این دو رویکرد در قالب نظام های ترکیبی با نظارت عمومی، همراه با هم افزایی با مدیریت یکپارچه، تطبیقی، مشارکتی و زیست محور، مسیر گذار به مدیریت پایدار منابع آب را هموار می سازد.

کلیدواژه ها:

مدیریت منابع آب ، روش سنتی ، روش بازار محور ، مدیریت تلفیق روش ها.