ارزیابی عدالت فضایی در توزیع خدمات و زیرساخت های شهری در مناطق مختلف شهر بندرعباس

عدالت فضایی یکی از مفاهیم اساسی در برنامه ریزی شهری است که بر توزیع عادلانه منابع، خدمات، امکانات و زیرساخت های شهری میان گروه ها و پهنه های مختلف شهر تاکید دارد. نابرابری در دسترسی به خدماتی نظیر فضاهای سبز، مراکز آموزشی و درمانی، پارکینگ، حمل ونقل عمومی، فضاهای ورزشی و خدمات عمومی می تواند موجب شکل گیری تفاوت های فضایی در کیفیت زندگی شهروندان شود. شهر بندرعباس با توجه به توسعه کالبدی، تفاوت های اقتصادی و اجتماعی میان محلات، تمرکز برخی فعالیت ها در بخش های خاص شهر و محدودیت های ناشی از شرایط اقلیمی و جغرافیایی، ظرفیت مناسبی برای مطالعه عدالت فضایی دارد.هدف پژوهش حاضر، ارزیابی میزان عدالت فضایی در توزیع خدمات و زیرساخت های شهری در مناطق مختلف شهر بندرعباس و شناسایی پهنه های برخوردار، نیمه برخوردار و کم برخوردار است. پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی است. داده های مورد نیاز از طریق مطالعات اسنادی، اطلاعات مکانی، داده های آماری و برداشت های میدانی گردآوری شده و با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، شاخص های عدالت فضایی و روش های تصمیم گیری چندمعیاره تحلیل می شوند.در این پژوهش، شاخص هایی شامل سرانه خدمات شهری، دسترسی به حمل ونقل عمومی، فضای سبز، مراکز آموزشی و درمانی، خدمات ورزشی، پارکینگ، دسترسی به شبکه معابر و سایر زیرساخت های عمومی مورد بررسی قرار می گیرند. همچنین با استفاده از تحلیل فاصله، شعاع دسترسی و وزن دهی شاخص ها، میزان برخورداری مناطق مختلف شهر تعیین خواهد شد.انتظار می رود نتایج پژوهش نشان دهد که توزیع خدمات و زیرساخت های شهری در بندرعباس از الگوی کاملا متعادل برخوردار نبوده و تفاوت هایی میان مناطق و محلات شهر وجود دارد. بر این اساس، پهنه های دارای کمبود خدمات شناسایی و اولویت های مداخله برای تخصیص منابع و توسعه زیرساخت های شهری تعیین خواهد شد. در نهایت، پژوهش چارچوبی برای تخصیص عادلانه تر منابع، کاهش نابرابری فضایی و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان بندرعباس ارائه می کند.

کلیدواژه ها:

عدالت فضایی ، عدالت شهری ، توزیع خدمات ، زیرساخت های شهری ، دسترسی فضایی ، GIS ، برنامه ریزی شهری ، بندرعباس.