ارزیابی الگوی توزیع و استقرار مشاغل مزاحم شهری بر اساس ضوابط معماری و شهرسازی (موضوع بند ۲۰ ماده ۵۵)

مشاغل مزاحم شهری به دلیل تولید آلودگی صوتی، بصری، عملکردی و کالبدی، از مهم ترین عوامل اختلال در کیفیت محیطی و زیست پذیری بافت های مسکونی به شمار می روند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی الگوی توزیع و استقرار مشاغل مزاحم شهری بر اساس ضوابط معماری و شهرسازی و با تاکید بر بند ۲۰ ماده ۵۵ قانون شهرداری انجام شده است. این مطالعه می کوشد نشان دهد که مکان یابی کارگاه ها، انبارها، تعمیرگاه ها و سایر فعالیت های مزاحم شهری چگونه باید بر اساس معیارهای کالبدی، زیست محیطی و پهنه بندی های شهری سامان یابد تا کمترین تعارض را با کارکردهای مسکونی و عمومی ایجاد کند. روش تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر تحلیل فضایی در محیط GIS و ارزیابی چندمعیاره (MCDM) است. در این چارچوب، شاخص هایی مانند شدت مزاحمت صوتی، میزان دسترسی پذیری، فاصله از پهنه های مسکونی، سازگاری کاربری، ظرفیت معابر، و حساسیت محیطی در تحلیل مکان گزینی مورد بررسی قرار می گیرند. یافته های پژوهش نشان می دهد که استقرار نامتوازن مشاغل مزاحم در مجاورت سکونتگاه ها، علاوه بر کاهش کیفیت زیستی و افزایش تعارضات فضایی، موجب تضعیف نظم کالبدی، افت آرامش محیطی و تشدید نارضایتی ساکنان می شود. در نتیجه، ضرورت دارد ضوابط مکان یابی مجدد این مشاغل بر مبنای معیارهای معماری، شهرسازی و ملاحظات حقوق شهری بازتعریف شود. این پژوهش می تواند مبنایی برای تصمیم گیری های اجرایی شهرداری ها در جهت ارتقای کیفیت زیست پذیری شهری و کاهش تعارضات کاربری باشد.

کلیدواژه ها:

مشاغل مزاحم شهری ، بند ۲۰ ماده ۵۵ قانون شهرداری ، ضوابط معماری ، مکان یابی شهری ، GIS ، ارزیابی چندمعیاره