تحلیل عوامل موثر بر تاخیر پروژه های عمرانی شهری (مطالعه موردی شهرستان ملایر)

زمینه و هدف: تاخیر در اجرای پروژه های عمرانی شهری یکی از چالش های اساسی مدیریت شهری است که علاوه بر اتلاف منابع مالی، کاهش بهره وری زیرساخت ها و نارضایتی عمومی را در پی دارد. هدف این پژوهش، شناسایی، تحلیل و اولویت بندی عوامل موثر بر تاخیر پروژه های عمرانی شهری در شهرستان ملایر است.روش پژوهش: این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها، توصیفی-پیمایشی و به روش کمی انجام شده است. جامعه آماری پژوهش را کارشناسان، پیمانکاران و مشاوران فعال در پروژه های عمرانی شهرستان ملایر تشکیل دادند که بر اساس فرمول کوکران، تعداد ۹۵ نفر از آنان به روش نمونه گیری هدفمند تصادفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته ۳۷ گویه ای در قالب ۶ بعد اصلی با طیف ۵ درجه ای لیکرت بود که روایی آن به تایید متخصصان رسید و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ ۰٫۸۹ تایید شد. داده ها با استفاده از شاخص اهمیت نسبی (RII)، آزمون رتبه بندی فریدمن و آزمون کروسکال-والیس تحلیل شدند.یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که «عوامل مالی و اقتصادی» با شاخص اهمیت نسبی RII = ۰.۸۹۰ در رتبه نخست عوامل تاخیر قرار دارند. پس از آن، «عوامل مدیریتی و سازمانی» ( RII = ۰.۷۶۰) در رتبه دوم، «عوامل محیطی و بین سازمانی» (۰.۷۳۰= RII) در رتبه سوم، «عوامل فنی و طراحی» (RII =۰.۶۸۴) در رتبه چهارم، «عوامل اجرایی و منابع انسانی» (RII = ۰.۶۳۰) در رتبه پنجم و «عوامل قراردادی و حقوقی» (RII = ۰.۶۲۰) در رتبه ششم قرار گرفتند. همچنین نتایج آزمون فریدمن تفاوت معنادار اولویت ها را تایید کرد (Sig<۰.۰۵) و نتایج آزمون کروسکال-والیس نشان داد که میان دیدگاه کارفرمایان، مشاوران و پیمانکاران در خصوص اهمیت بالای عوامل مالی تفاوت معناداری وجود ندارد.نتیجه گیری: نتایج حاکی از آن است که چالش های تامین نقدینگی، نوسانات اقتصادی و تورم در کنار بروکراسی اداری و عدم هماهنگی با دستگاه های خدمات رسان شهری (آب، برق و گاز)، گلوگاه های اصلی پیشرفت پروژه های عمرانی ملایر هستند. جهت کاهش این تاخیرها، اتخاذ روش های نوین تامین مالی، تشکیل کارگروه مشترک هماهنگی بین دستگاهی و چابک سازی نظام تصمیم گیری کارفرما پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

تاخیر در پروژه ، پروژه های عمرانی شهری ، شاخص اهمیت نسبی ، شهرستان ملایر ، مدیریت شهری.