مدیریت و کنترل پروژه های عمرانی

پروژه های عمرانی به دلیل ماهیت پیچیده، حجم بالای سرمایه گذاری، تعدد ذی نفعان و وابستگی به شرایط محیطی و اجرایی متغیر، همواره در معرض ریسک های زمانی، هزینه ای و کیفی قابل توجهی قرار دارند. تجربه نشان داده است که بسیاری از پروژه های ساختمانی، راه سازی، سدسازی و زیرساختی، بدون بهره گیری از یک نظام مدون مدیریت و کنترل پروژه، دچار تاخیرهای زمانی طولانی، افزایش هزینه های اجرایی و کاهش کیفیت خروجی نهایی می شوند.مدیریت پروژه عمرانی به مجموعه ای از دانش، مهارت ها، ابزارها و تکنیک هایی گفته می شود که برای برنامه ریزی، سازمان دهی، اجرا و کنترل فعالیت های یک پروژه به کار گرفته می شود تا اهداف پروژه از نظر زمان، هزینه، کیفیت و دامنه کار، در چارچوب منابع در دسترس محقق شود. این فرآیند از مرحله تعریف و امکان سنجی اولیه آغاز شده و تا تحویل نهایی و ارزیابی پس از اجرای پروژه ادامه می یابد.در این مقاله، ابتدا چرخه حیات پروژه های عمرانی و مراحل اصلی آن معرفی می شود. سپس به تفصیل، حوزه های کلیدی مدیریت پروژه شامل برنامه ریزی زمان بندی، کنترل هزینه، مدیریت کیفیت، مدیریت ریسک و مدیریت منابع انسانی و پیمانکاران مورد بررسی قرار می گیرد. در ادامه، ابزارها و روش های متداول کنترل پروژه و در نهایت، چالش های رایج و راهکارهای بهبود عملکرد مدیریت پروژه های عمرانی در ایران و جهان تشریح می شود.۲. چرخه حیات پروژه عمرانیهر پروژه عمرانی، صرف نظر از نوع و مقیاس آن، معمولا از چهار مرحله اصلی عبور می کند که در ادامه معرفی شده اند.شروع و امکان سنجی: تعریف اهداف پروژه، بررسی توجیه فنی، اقتصادی و زیست محیطی، و تصمیم گیری اولیه درباره ادامه یا توقف پروژه.