تحول دیجیتال و هوشمندسازی در مدیریت شهری تهران با تاکید بر نقش سامانه های نوین در ارتقای ایمنی و خدمات شهری (مطالعه موردی: شهرداری تهران و سازمان آتش نشانی)

کلانشهر تهران با جمعیتی افزون بر ۹ میلیون نفر و پیچیدگی های روزافزون شهری، نیازمند گذار از روش های سنتی مدیریت شهری به سوی رویکردهای نوین مبتنی بر فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی است. تحول دیجیتال و هوشمندسازی، به عنوان محورهای اصلی برنامه های مدیریت شهری تهران در دوره اخیر، با هدف افزایش شفافیت، ارتقای کیفیت خدمات، کاهش زمان پاسخ گویی و بهبود نظام نظارت بر عملکرد دستگاه های اجرایی در دستور کار قرار گرفته است. این پژوهش با هدف بررسی فرآیند تحول دیجیتال و هوشمندسازی در مدیریت شهری تهران و نقش آن در ارتقای ایمنی و خدمات شهری، با تاکید بر نقش شهرداری تهران و سازمان آتش نشانی انجام شده است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و با استفاده از مطالعات کتابخانه ای، بررسی اسناد و گزارش های رسمی شهرداری تهران، تحلیل سامانه های هوشمند راه اندازی شده (از جمله سامانه «تهران من»، «مرکز رصد و کنترل خدمات شهری»، «سامانه ۱۳۷ پلاس»، «سامانه هشدار سریع زلزله» و سامانه هوشمند ۱۲۵) و مصاحبه با کارشناسان صورت گرفته است. یافته ها نشان می دهد که شهرداری تهران با راه اندازی «مرکز رصد و کنترل خدمات شهری» به عنوان یکی از پروژه های کلیدی در مسیر تحول دیجیتال، گامی بلند در جهت نظارت هوشمند بر حوزه های نظافت و رفت وروب، جمع آوری و حمل پسماند، نگهداشت فضای سبز، ایمنی و آتش نشانی برداشته است. همچنین تجهیز ۸۵ درصد ناوگان خدمات شهری به سامانه GPS، راه اندازی سامانه یکپارچه «تهران من» برای تجمیع خدمات شهری، و هوشمندسازی سامانه ۱۲۵ با کاهش زمان پاسخ گویی به کسری از ثانیه، از دیگر دستاوردهای این دوره محسوب می شود. در حوزه مدیریت بحران، راه اندازی سامانه هشدار سریع زلزله با قابلیت هشدار ۱۲ تا ۱۵ ثانیه پیش از وقوع زلزله اصلی، و توسعه سامانه های مبتنی بر هوش مصنوعی برای پیش بینی خسارات، گام های موثری در کاهش تلفات و مدیریت بهینه بحران ها بوده است. با این حال، چالش هایی نظیر نیاز به بازنگری در ساختار سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران، یکپارچه سازی سامانه های پراکنده و تامین زیرساخت های فنی مناسب، همچنان پیش روی تحقق کامل شهر هوشمند قرار دارد. این پژوهش پیشنهاد می دهد که شهرداری تهران با تسریع در یکپارچه سازی سامانه ها، سرمایه گذاری بر روی هوش مصنوعی و اینترنت اشیاء، و توانمندسازی نیروی انسانی، گام های موثری در جهت تحقق شهر هوشمند و ارتقای ایمنی و رضایت شهروندان بردارد.

کلیدواژه ها:

تحول دیجیتال ، هوشمندسازی ، مدیریت شهری ، شهرداری تهران ، سازمان آتش نشانی ، سامانه های هوشمند ، مدیریت بحران