بررسی تاثیر آموزش مبتنی بر آزمایش بر یادگیری علوم تجربی دانش آموزان ابتدایی

درس علوم تجربی در دوره ابتدایی، زمینه ساز رشد سواد علمی، توانایی مشاهده، تفکر منطقی، پرسشگری و حل مسئله در دانش آموزان است. با وجود تاکید برنامه درسی ملی بر یادگیری فعال، اکتشاف، مشاهده و تجربه عملی، در بسیاری از کلاس های درس، آموزش علوم همچنان با غلبه روش سخنرانی، توضیح شفاهی معلم و حفظ مفاهیم کتاب درسی انجام می شود. آموزش مبتنی بر آزمایش، رویکردی فعال است که دانش آموز را در فرایند مشاهده پدیده، طرح پرسش، پیش بینی، اجرای آزمایش، ثبت داده ها، تحلیل نتایج و نتیجه گیری علمی مشارکت می دهد. هدف پژوهش حاضر، بررسی تاثیر آموزش مبتنی بر آزمایش بر یادگیری علوم تجربی دانش آموزان دوره ابتدایی است. روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون همراه با گروه کنترل در نظر گرفته شده است. جامعه آماری شامل دانش آموزان پایه ششم ابتدایی بوده و نمونه به روش در دسترس انتخاب می شود. ابزار گردآوری داده ها شامل آزمون پیشرفت تحصیلی علوم تجربی، سیاهه مشاهده مهارت های فرایندی و پرسشنامه نگرش به درس علوم است. محتوای آموزشی گروه آزمایش با بهره گیری از آزمایش های ساده، ایمن، کم هزینه و هماهنگ با کتاب علوم اجرا می شود؛ در حالی که گروه کنترل آموزش را با روش رایج توضیحی دریافت می کند. شواهد پژوهشی داخلی و خارجی بیانگر آن است که یادگیری از راه تجربه مستقیم، به فهم عمیق تر مفاهیم، افزایش ماندگاری یادگیری، رشد مهارت های علمی و تقویت نگرش مثبت به درس علوم منجر می شود. بر این مبنا، استفاده برنامه ریزی شده از آموزش مبتنی بر آزمایش می تواند کیفیت تدریس علوم تجربی در مدارس ابتدایی را ارتقا دهد (رمضانیان، گلستانه و موسوی، ۱۴۰۱؛ Minner, Levy, & Century, ۲۰۱۰).

کلیدواژه ها:

آموزش مبتنی بر آزمایش ، علوم تجربی ، یادگیری فعال ، دانش آموزان ابتدایی ، مهارت های فرایندی علوم ، نگرش به علوم.